Boşanma davalarında tarafların elinde çoğu zaman çok sayıda ekran görüntüsü, ses kaydı ve tanık ismi bulunur; buna rağmen dosyaların önemli bir kısmı ispat edilememiş sayılır. Sebep, delilin çokluğu değil, delilin hukuka uygun biçimde elde edilmiş ve iddia edilen vakıayla bağlantılı olmasıdır. TMK, HMK ve aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen yargılamada delil seçimi, sonucun kendisi kadar belirleyicidir.
Önce Vakıa, Sonra Delil
Dava dilekçesinde hangi olayın ne zaman gerçekleştiği tarih ve yer belirtilerek yazılmadan sunulan deliller havada kalır. Doğru sıra şudur: iddia edilen her olay ayrı bir satır olarak yazılır, karşısına o olayı gösteren delil konur. Bu tablo çıkarıldığında hangi iddianın desteksiz kaldığı hemen görülür ve dava açılmadan önce eksik tamamlanabilir.
Hukuka Aykırı Delil Sorunu
- Eşin telefonundan izinsiz alınan mesaj ve fotoğraflar ciddi tartışma doğurur.
- Konut içine gizlice yerleştirilen kamera kayıtları hem delil değeri hem de ayrı bir sorumluluk bakımından risklidir.
- Tarafın kendisinin katıldığı bir konuşmanın kaydı ile üçüncü kişilerin konuşmasının kaydı aynı değerlendirmeye tabi değildir.
- Sosyal medya paylaşımları, herkese açık olduğu ölçüde daha güvenli bir kaynaktır.
- Hukuka aykırı biçimde elde edilen delilin dosyaya girmesi, dürüstlük değerlendirmesini de olumsuz etkileyebilir.
Tanık Deliliyle Çalışmanın Kuralları
Tanık, duyduğunu değil gördüğünü anlattığı ölçüde değerlidir. Yakın akrabaların tanıklığı kabul edilir ancak beyanları diğer delillerle desteklendiğinde ağırlık kazanır. Tanık listesi verilirken her tanığın hangi vakıaya ilişkin dinleneceği belirtilmelidir; bu belirtilmediğinde tanık dinlenmesi talebi reddedilebilir. Tanıkların adres bilgileri güncel değilse duruşma takvimi uzar ve dava boyunca yaşanan gecikmeler tarafların anlaşma ihtimalini de zayıflatır.
Kusur, Af ve Zamanın Etkisi
Boşanma sebebi olarak ileri sürülen olaylardan sonra evlilik birliğinin fiilen devam etmesi, o olayların affedildiği veya hoşgörüyle karşılandığı yönünde değerlendirilebilir. Bu nedenle olayların kronolojisi ile dava tarihi arasındaki ilişki dikkatle kurulmalıdır. Aynı şekilde, boşanmanın maddi sonuçlarına ilişkin taleplerde kusur dağılımı belirleyici olduğundan, karşı tarafın iddialarına yanıt verirken sessiz kalınan her nokta aleyhe yorumlanabilir.
Fer'i Talepleri Delille Bağlamak
- Velayet talebinde çocuğun günlük düzenine ilişkin okul, sağlık ve bakım kayıtları toplanır.
- Nafaka talebinde tarafların gelir ve gider belgeleri, kira ve kredi ödemeleri dosyaya konur.
- Tazminat taleplerinde ekonomik ve sosyal durum araştırması için bilgi verilir.
- Mal rejiminin tasfiyesi ayrı bir dava konusu olduğundan tapu ve banka kayıtları şimdiden hazırlanır.
- Geçici tedbir talepleri dava dilekçesinde açıkça yazılır.
Bu içerik genel bilgi vermek için hazırlanmıştır; aile hukuku uyuşmazlıklarında sonuç, tarafların özel koşullarına göre değişir. Elinizdeki delilleri kullanmadan önce hukuka uygunluğunu bir avukatla değerlendirmeniz, dosyanızın tamamını riske atmamak için önemlidir.