Boşanma dosyalarında taraflar genellikle çok sayıda belge ve kayıtla mahkemeye gelir; ancak bunların bir kısmı dosyaya girdiği anda aleyhe sonuç doğurur. TMK ve HMK çerçevesinde delil değerlendirmesi yapılırken, delilin içeriği kadar nasıl elde edildiği de incelenir. 4787 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemelerinde görülen bu davalarda hâkimin re'sen araştırma yetkisinin sınırları da ayrıca gözetilir.
Delilin kaynağı kadar elde ediliş biçimi önemlidir
Eşin bilgisi dışında telefonuna yerleştirilen izleme yazılımıyla elde edilen kayıtlar, konutun ortak alanı dışına yerleştirilen gizli kameralar ya da üçüncü kişilerin özel yazışmalarının ele geçirilmesi, hem delilin değerlendirilmemesine hem de ayrı bir hukuki sorumluluğa yol açabilir. Buna karşılık tarafın kendisinin taraf olduğu bir konuşmayı, anlık ve tesadüfi biçimde kaydetmesi bakımından uygulamada farklı bir değerlendirme yapılabilmektedir.
Dijital yazışmaların dosyaya sunulması
- Ekran görüntüsü tek başına yeterli görülmeyebilir; kaynağın gösterilmesi gerekir.
- Yazışmanın tamamı sunulmalı, bağlamı değiştiren seçmeler yapılmamalıdır.
- Sosyal medya paylaşımlarında tarih ve hesap bilgisi görünür olmalıdır.
- Banka ve harcama kayıtları ekonomik iddiaları desteklemek için ayrı dosyalanır.
- Karşı tarafın itirazı hâlinde inceleme talebi baştan öngörülmelidir.
Tanık beyanının sınırı
Tanıkların büyük bölümü olayları doğrudan görmemiş, taraflardan birinden duymuştur. Duyuma dayalı anlatımların ispat gücü sınırlıdır. Bu nedenle tanık listesi hazırlanırken, her tanığın hangi somut olayı bizzat gözlemlediği önceden not edilmelidir. Ortak çocukların tanık olarak dinletilmesi ise, yargılamanın sonucuna katkısından bağımsız olarak çocuğun yüksek yararı bakımından dikkatle değerlendirilmesi gereken bir tercihtir.
Hak düşürücü süreler ve affeden taraf
Özel boşanma sebeplerinin bir kısmında dava hakkı, sebebi öğrenmeden itibaren belirli bir süre içinde kullanılmazsa düşer. Ayrıca eşini affeden tarafın dava hakkı ortadan kalkar; barışma sonrası birlikte yaşanan dönem, önceki olayların ileri sürülmesini engelleyebilir. Bu nedenle olayların tarih sırasıyla yazıldığı bir kronoloji, hem sürelerin hem de af iddiasının değerlendirilmesinde işlevseldir.
Son söz
Aile hukuku dosyalarında delil seçimi, çoğu kez delil toplamaktan daha belirleyicidir. Buradaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; kendi dosyanızdaki kayıtların sunulmadan önce hukuki yönden değerlendirilmesi tavsiye edilir.