Mal rejiminin tasfiyesi, boşanma dosyasının gölgesinde kalan ancak ekonomik sonucu en ağır olan taleptir. TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun ekseninde hazırlanan bu rehber, tasfiyede delil toplama düzenini ve usule aykırı işlem nedeniyle yaşanan kayıpları konu alıyor.
Talebin Zamanı ve Boşanma Dosyasıyla İlişkisi
Tasfiye talebi, mal rejiminin sona ermesine bağlı bir sonuçtur; bu nedenle boşanma davasıyla birlikte açılsa bile karar aşaması boşanmanın kesinleşmesine bağlanır. Uygulamada iki dosyanın aynı anda yürütülmesi delil toplama bakımından avantaj sağlar, çünkü boşanma dosyasındaki tanık beyanları ve mali bilgiler tasfiyede de kullanılabilir. Ancak talep kalemleri karıştırıldığında, nafaka ve tazminat istemleriyle katılma alacağı iç içe geçer ve hesap denetlenemez hâle gelir.
Kalem Kalem Ayrıştırma
Tasfiyede üç farklı talep birbirinden ayrı tutulmalıdır: kişisel malın iadesi, değer artış payı ve edinilmiş mallara katılma alacağı. Her biri farklı olguya ve farklı ispat aracına dayanır. Kişisel mal savunması, malın rejim öncesinde edinildiğini veya miras yoluyla geldiğini gösteren belgeyle; değer artış payı, diğer eşin katkısını gösteren ödeme kayıtlarıyla; katılma alacağı ise rejim süresince edinilen malların tasfiye anındaki değeriyle ilgilidir.
Belge Toplama Sırası
- Evlilik tarihinden dava tarihine kadar tapu, araç ve şirket kayıtları çıkarılır.
- Banka hesap hareketleri ile kredi ödeme planları eşleştirilir.
- Konut alımında kullanılan kaynağın hangi hesaptan çıktığı adım adım izlenir.
- Ziynet eşyası ve düğün takılarına ilişkin görsel ve tanık delilleri ayrı klasörde tutulur.
- Değerleme için bilirkişi talebi, hangi malın hangi tarihteki değerinin sorulduğu belirtilerek sunulur.
Usule Aykırı İşlemin Doğduğu Noktalar
- Talebin belirsiz alacak veya kısmi dava olarak açılmasında yapılan tercihin sonradan düzeltilememesi
- Delil listesinin süresi içinde verilmemesi ve sonradan sunulan belgelerin değerlendirilmemesi
- Üçüncü kişilere devredilen malvarlığı için tedbir talebinin gecikmesi
- Aile mahkemesi yerine genel mahkemede açılan davanın gönderme kararıyla zaman kaybetmesi
- Yurt dışı malvarlığı için gerekli bilgi taleplerinin usulüne uygun yapılmaması
Karşı Tarafın Savunmasına Hazırlık
Tasfiye dosyalarında en sık karşılaşılan savunma, malın kişisel kaynakla veya borçla alındığıdır. Bu savunmaya karşı hazırlık, kredi ödemelerinin hangi dönemde kimin hesabından yapıldığını gösteren dökümlerle yapılır. Rejim sona ermeden hemen önce yapılan devirler bakımından ise iyi niyet ve karşılık ilişkisi ayrıca sorgulanmalıdır.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel çerçevededir. Evlilik süresi, mal edinme tarihleri ve ödeme kaynakları hesabı doğrudan değiştirdiği için tasfiye talebinizi belgelerinizle birlikte bir hukukçuya inceletmeniz yerinde olacaktır.