Boşanma davası bittiğinde iş bitmez; asıl zorluk çoğu zaman kararın hayata geçirilmesi aşamasında yaşanır. TMK ve HMK ekseninde bakıldığında, hükmün her kalemi aynı anda ve aynı yolla icra edilebilir değildir. Bu ayrımı gözden kaçıran taraf, hakkı olduğu halde usule aykırı işlem nedeniyle takibin iptaliyle karşılaşabilir.
Hükmün kalemleri farklı hızda yürür
Aile ve şahsın hukukuna ilişkin hükümler kural olarak kesinleşmeden icra edilemez. Boşanmanın eki niteliğindeki maddi ve manevi tazminat kalemleri de bu kurala tabidir. Buna karşılık nafaka alacağı bakımından uygulama farklıdır; nafakaya ilişkin bölüm kararın kesinleşmesi beklenmeden takibe konulabilir. Aynı ilamın bir kalemi için doğru olan yol, diğer kalemi için erken sayılabilir.
Tedbir nafakası ile yoksulluk nafakasını karıştırmamak
Dava sırasında hükmedilen tedbir nafakası, kararın hangi tarihten itibaren doğduğu ve ne zamana kadar yürüdüğü bakımından ayrı bir hesap gerektirir. Takip talebinde başlangıç tarihinin yanlış yazılması, borçlunun itirazı üzerine alacağın önemli bir kısmının düşmesine yol açabilir. Birikmiş nafaka ile işleyecek aylık nafakanın talepte ayrı kalemler halinde gösterilmesi, itiraz riskini belirgin şekilde azaltır.
Çocuk teslimi ve kişisel ilişki artık ayrı bir yolda
Çocuk teslimi ile çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair kararların yerine getirilmesi, klasik icra takibi mantığından çıkarılmış durumdadır. Bu kararlar adli destek ve mağdur hizmetleri birimleri eliyle, çocuğun yararı gözetilerek uygulanır. İcra dairesine yapılan başvuru bu nedenle sonuç doğurmayabilir; doğru birime yönelmemek en sık görülen zaman kaybıdır.
Takip öncesi kontrol listesi
- Kesinleşme şerhinin ilam üzerinde bulunup bulunmadığı
- Hangi kalemin kesinleşme şartına tabi olduğunun ayrıştırılması
- Nafakada başlangıç tarihi ve dönem hesabının belgeyle desteklenmesi
- Tebligat tarihlerinin ve tebliğ usulünün dosyadan doğrulanması
- Yabancı unsurlu kararlarda tanıma-tenfiz gereğinin önceden değerlendirilmesi
İtirazla karşılaşıldığında izlenecek yol
Borçlu tarafın itirazı çoğunlukla kalem ayrımı ve tarih hesabı üzerinden gelir. Bu itirazlara verilecek cevabın gücü, dosyaya baştan eklenen belgelerin düzenine bağlıdır. Banka kayıtları, ödeme dekontları ve varsa kısmi ödemeye ilişkin yazışmalar tek bir tabloda toplandığında, hem alacağın gerçek tutarı hem de itirazın dayanaksızlığı çok daha net biçimde ortaya konur.
Yukarıdaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir. Boşanma hükmünün icrası dosyadaki karar metnine göre değişir; takip başlatmadan önce ilamın bir avukatla birlikte kalem kalem okunması önerilir.