Boşanma davasının sonuçlanması, hükümdeki her kalemin aynı anda uygulanabileceği anlamına gelmez. Aynı ilamın içinde bazı kalemler kesinleşmeden icraya konulabilirken, bazıları için kararın kesinleşmesi zorunludur. Bu ayrım bilinmediğinde, başlatılan takip şikâyet üzerine iptal edilir ve alacaklı hem zaman hem masraf kaybeder.
Görev ve Yetki: Davanın Açılacağı Yer
Boşanma ve buna bağlı taleplerde görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi kurulmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar. Yetki bakımından ise eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi seçilebilir. Bu iki seçenek, tanıkların bulunduğu yer ve çocuğun alıştığı çevre gözetilerek bilinçli biçimde kullanılmalıdır.
Kesinleşmeden İcra Edilebilen ve Edilemeyen Kalemler
- Nafaka hükümleri, kural olarak kararın kesinleşmesi beklenmeden icraya konulabilir.
- Kişi hâllerine ilişkin hükümler, yani boşanmanın kendisi, velayet ve soybağına ilişkin kısımlar kesinleşmeden infaz edilemez.
- Maddi ve manevi tazminat ile yargılama gideri ve vekâlet ücreti kalemleri, boşanma hükmüne bağlı olduklarından kesinleşme şartına tabidir.
- Tedbir nafakası dava süresince, yoksulluk ve iştirak nafakası ise kararın niteliğine göre uygulanır.
Kesinleşme Nasıl Sağlanır?
İstinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren işler. Taraflardan biri kanun yoluna başvurmazsa süre dolduğunda karar kesinleşir ve mahkeme kalemi tarafından kesinleşme şerhi işlenir. Takip talebine kesinleşme şerhli ilam örneği eklenmezse, icra müdürlüğü işlemi yapmış olsa dahi borçlunun şikâyeti sonucu takip iptal edilebilir. Bu nedenle şerhli örnek alınmadan takip başlatılmamalıdır.
Velayet ve Kişisel İlişkinin İnfazı
Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair hükümlerin uygulanması, klasik icra takibinden farklı bir usule tabidir ve adli destek ile mağdur hizmetleri birimleri üzerinden yürütülür. Bu süreçte hükmün gün, saat ve teslim yeri bakımından net yazılmış olması belirleyicidir; belirsiz ifadeler infazı fiilen imkânsız hâle getirir. Karar aşamasında bu ayrıntıların talep edilmesi, sonraki uyuşmazlıkların çoğunu baştan önler.
Yabancı Mahkeme Kararı Varsa
Yurt dışında verilmiş bir boşanma kararının Türkiye'de sonuç doğurması için tanıma veya tenfiz gerekir; belirli koşullarda nüfus müdürlüğü üzerinden idari tescil yolu da kullanılabilir. Tenfiz edilmemiş bir yabancı karara dayanılarak icra takibi başlatılamaz. Nafaka gibi edim içeren hükümler yalnızca tanıma ile değil, tenfiz kararıyla icra kabiliyeti kazanır.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Hükmün içeriği, kesinleşme tarihi ve tarafların yerleşim yerleri infaz yolunu değiştirebileceğinden, takip başlatmadan önce ilamınızın hukuki incelemesini yaptırmanız yerinde olur.