Boşanma davası kararla bitse de uyuşmazlık çoğu zaman bitmez. Nafaka tahsil edilemiyorsa, tazminat ödenmiyorsa veya çocukla kişisel ilişki fiilen kurulamıyorsa elde edilen hüküm kâğıt üzerinde kalır. TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanunun çizdiği çerçevede kararın uygulanabilirliği, dava sırasında kurulan taleplerin netliğine ve kesinleşme takviminin doğru okunmasına bağlıdır.
Hangi Hüküm Ne Zaman İcra Edilebilir
Aile hukukuna ilişkin hükümlerin icraya konulabilmesi kural olarak kararın kesinleşmesine bağlıdır. Nafaka alacağı bu kuralın dışında tutulur ve kesinleşme beklenmeden takip konusu yapılabilir. Bu ayrımın bilinmemesi iki yönlü kayba yol açar: nafaka alacaklısı gereksiz yere aylarca bekler, tazminat alacaklısı ise erken başlattığı takiple itirazla karşılaşır.
Hükmü Uygulanabilir Kılan Yazım
- Nafakanın türü, başlangıç tarihi ve artış esası tereddüde yer bırakmayacak biçimde belirtilmiş olmalıdır.
- Tazminat kalemleri maddi ve manevi olarak ayrı ayrı ve rakamla gösterilmelidir.
- Kişisel ilişki hükmünde gün, saat, teslim ve iade yeri açıkça yazılmalıdır.
- Mal rejiminden doğan alacaklar, tasfiyeye konu malvarlığı kalemleriyle eşleştirilmelidir.
Delil Eksikliğinin Sonraki Aşamaya Yansıması
Boşanma dosyasında toplanmayan delil, yalnızca o davayı değil, sonraki icra ve uyarlama aşamalarını da zayıflatır. Karşı tarafın gelir düzeyine ilişkin kayıtlar dosyaya girmediğinde belirlenen nafaka miktarı gerçek duruma uzak kalır; bu miktarın sonradan artırılması ise yeni bir dava ve yeni bir ispat yükü demektir.
Aynı şekilde, ortak konut ve taşınır malların kime ait olduğu davada belgelenmemişse, tasfiye aşamasında bu belirsizlik tarafların aleyhine işler. Banka hareketleri, fatura kayıtları ve satın alma belgeleri yıllara göre düzenlenmiş bir dosyada tutulmalıdır.
Uygulama Aşamasındaki Yol Ayrımları
- Kararın kesinleşme şerhi alınır ve icra takibine hangi hükümlerin konulabileceği belirlenir.
- Nafaka için ayrı, tazminat ve yargılama giderleri için ayrı takip planlanır.
- Ödenmeyen nafaka bakımından öngörülen yaptırım yolları ayrıca değerlendirilir.
- Kişisel ilişki hükmünün yerine getirilmemesi hâlinde izlenecek prosedür önceden not edilir.
- Koşullar esaslı biçimde değiştiyse uyarlama veya kaldırma talebinin zamanı planlanır.
Genel Değerlendirme
Buradaki bilgiler yol gösterici niteliktedir. Tarafların ekonomik durumu, çocuğun yaşı ve tarafların yerleşim yerleri uygulamayı doğrudan etkilediğinden, kararın icrasına geçilmeden önce dosyanın bir hukukçu tarafından bütün olarak gözden geçirilmesi tavsiye edilir.