Boşanma davası sona erdiğinde tarafların çoğu asıl uyuşmazlığın bittiğini düşünür; oysa mal rejimi tasfiyesi ayrı bir dava olarak, kendi ispat kurallarıyla yürür. Bu rehber TMK, HMK ve 4787 çerçevesinde katkı ve katılma alacağının belgelenmesini ve dava süresinin yönetimini ele alır.
Hangi Rejim, Hangi Dönem?
Yasal mal rejimi 2002 yılında edinilmiş mallara katılma olarak belirlenmiştir; bu tarihten önceki dönem bakımından farklı bir rejim uygulanır. Uzun süreli evliliklerde bu ayrım hesabın tamamını değiştirir. Bu nedenle ilk iş evlilik tarihi, rejimin sona erme anı ve varsa sözleşmeyle seçilmiş rejimin tespitidir.
Malın Niteliğini Belirleyen Belgeler
- Taşınmazın edinildiği tarihi ve bedelini gösteren tapu kaydı ile akit tablosu
- Ödemenin kaynağını gösteren banka dekontları, kredi sözleşmesi ve taksit ödemeleri
- Kişisel maldan yapılan katkıyı gösteren miras veya bağış belgeleri
- Araç, şirket payı ve birikimler için tescil ve sicil kayıtları
- Rejimin sona erdiği tarihteki değeri gösteren kayıtlar ve bilirkişi incelemesi talebi
Dava Süresinin Yönetimi
Tasfiye talebi kural olarak boşanmanın kesinleşmesinden sonra ileri sürülür ve kendi zamanaşımına tabidir. Boşanma dosyasının uzaması, tarafların tasfiyeyi ertelemesine yol açar; bu erteleme sırasında malların devredilmesi veya değerinin değişmesi riski büyür. Bu nedenle boşanma sürerken tasfiyeye esas malvarlığının tespiti yapılmalı, gerekiyorsa tedbir talep edilmelidir.
Delil Eksikliğinin Yarattığı Kayıp
Bu davalarda en yaygın kayıp, ödemelerin nakit yapılmış olması ve kaynağın gösterilememesidir. Nakit akışı belgelenemediğinde, mal diğer eşin adına kayıtlı olduğu için onun sayılır ve katkı iddiası soyut kalır. İkinci kayıp, rejimin sona erdiği tarihteki durumun tespit edilmemesidir; sonraki devirler ve değer değişimleri hesabı karmaşıklaştırır.
Adım Sırası
- Evlilik ve rejim dönemlerinin çizelgeye dökülmesi
- Her malın edinim tarihi ve ödeme kaynağıyla eşleştirilmesi
- Kişisel mal ve edinilmiş mal ayrımının belgeye bağlanması
- Boşanmanın kesinleşme tarihinin takibi ve dava takviminin kurulması
- Talep kalemlerinin katkı payı, katılma alacağı ve değer artış payı olarak ayrı yazılması
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir; evlilik süresi, malların edinim biçimi ve varsa mal rejimi sözleşmesi sonucu tamamen değiştirebilir. Talebinizi oluşturmadan önce belgelerinizle hukuki değerlendirme yaptırmanız uygun olur.