Geçici tedbir nafakası, dava sonuçlanmadan verilen ve günlük yaşamı doğrudan etkileyen bir karardır. Hâkim bu aşamada kapsamlı bir yargılama yapmaz; elindeki sınırlı belgeye göre karar verir. Bu nedenle nafaka miktarını belirleyen şey çoğu zaman iddianın gücü değil, ilk dilekçeye eklenen belgelerin somutluğudur.
İki Ayrı İspat Kalemi: İhtiyaç ve Ödeme Gücü
TMK uygulamasında talebin dayanağı iki başlığa ayrılır. Birincisi, nafaka isteyenin ve varsa çocukların düzenli giderleridir. İkincisi, karşı tarafın geliri ve malvarlığıdır. Dilekçelerin çoğu ilk başlığı ayrıntılı işlerken ikincisini beyana bırakır; oysa ödeme gücü ortaya konulmadığında talep, gider listesinin çok altında karşılanabilir.
Giderleri Görünür Kılan Belgeler
- Kira sözleşmesi ve kira ödemelerine ilişkin banka hareketleri
- Okul, kreş, servis ve kurs ücretlerine dair sözleşme ve makbuzlar
- Süreklilik gösteren sağlık giderleri ve ilaç raporları
- Elektrik, doğalgaz, su ve iletişim faturalarının son dönem örnekleri
- Çocuğun özel bir ihtiyacı varsa buna ilişkin uzman raporu
Ödeme Gücünü Araştırma Talebi
Karşı tarafın gelirini tek başına ispat etmek çoğu zaman mümkün olmadığından, HMK çerçevesinde ilgili kurumlardan kayıt getirtilmesi talebi dilekçeye baştan yazılmalıdır. Sosyal güvenlik kayıtları, vergi kayıtları, tapu ve araç kayıtları ile banka hesap bilgileri bu talebin olağan kalemleridir. Talebin sonradan ileri sürülmesi, tedbir kararının düşük belirlenmiş olması sonucunu değiştirmekte gecikmeye yol açar.
Delil Eksikliğinin Somut Sonucu
Nakit yürüyen bir işletmede çalışan yükümlü bakımından yalnızca resmi kayıtlara dayanılması, gerçek yaşam standardının görülmemesine neden olabilir. Bu durumda yaşam düzeyini gösteren dolaylı deliller, örneğin ikamet edilen taşınmazın nitelikleri, araç kayıtları ve düzenli harcama kalıpları ayrı bir başlık altında sunulmalıdır.
Kararın Değişen Koşullara Uyarlanması
- Tedbir kararı sonrası fiilî ödemelerin banka üzerinden ve açıklamalı yapılması sağlanır.
- Giderlerdeki artış dönem dönem belgelenerek dosyada biriktirilir.
- Yükümlünün gelir durumundaki değişiklik öğrenildiğinde derhal dosyaya bildirilir.
- Aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun çerçevesinde görevli mahkeme teyit edilir.
- Tedbir nafakasının sona erdiği an ile yoksulluk veya iştirak nafakasına geçiş anı ayrı ayrı izlenir.
Aşağıdaki uyarı önemlidir: burada anlatılanlar genel çerçeveyi tarif eder, tarafların gelir yapısı ve çocuğun durumu sonucu belirgin biçimde değiştirebilir. Talebin miktarı ve zamanlaması için bireysel değerlendirme almanız uygun olur.