Kişisel ilişki uyuşmazlıklarında taraflar genellikle aynı olayı iki farklı şekilde anlatır: biri görüşmenin engellendiğini, diğeri çocuğun gelmek istemediğini söyler. TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen bu dosyalarda mahkemenin ölçütü çocuğun üstün yararıdır; ancak bu ölçüt de ancak somut kayıtlarla beslendiğinde işler. Bu yazı, kişisel ilişki dosyasında delilin nasıl toplanacağını konu alır.
Beyan Değil, Tekrar Eden Kayıt
Tek bir olayın anlatımı çoğu zaman sonucu değiştirmez; belirleyici olan, aynı davranışın süreklilik gösterdiğini ortaya koyan kayıt dizisidir. Bu nedenle her teslim ve alma zamanı için basit bir günlük tutulması, tarih, saat ve yaşananın tek cümleyle not edilmesi önerilir. Bu günlük tek başına delil değildir; ancak diğer belgelerin hangi tarihe ait olduğunu bulmayı sağlar.
Kullanılabilir Kayıt Türleri
- İcra kanalıyla teslim yapılıyorsa tutulan tutanaklar ve gidilen ama sonuç alınamayan işlem kayıtları.
- Taraflar arasındaki yazışmalar; özellikle görüşme saatinin değiştirilmesine dair mesajlar.
- Okul devam çizelgeleri, veli görüşme kayıtları ve rehberlik notları.
- Sağlık kuruluşundan alınan randevu ve muayene kayıtları.
- Talep edilmesi hâlinde uzman incelemesi ve sosyal inceleme raporu.
Delil Toplarken Sınırı Aşmamak
Bu dosyalarda sık rastlanan hata, çocuğun tarafların çekişmesine alet edilmesidir. Çocuğu konuşturarak alınan ses veya görüntü kayıtları, ispat değeri tartışmalı olduğu gibi kaydı alan taraf aleyhine de değerlendirilebilir. Aynı şekilde diğer ebeveynin özel yaşamına yönelen izinsiz kayıtlar ayrı bir sorumluluk doğurabilir. Amaç haklılığı göstermekse, tarafsız kaynaklardan gelen kayıtlar her zaman daha güçlüdür.
Karar Uygulanmıyorsa Ne Yapılır
- Kararın infaz edilebilir açıklıkta olup olmadığı kontrol edilir; belirsiz ifadeler önce açıklığa kavuşturulur.
- Teslim girişimleri usulüne uygun kanaldan yapılır ve her girişim kayda geçirilir.
- Engellemenin sürekliliği ortaya konuluyorsa öngörülen yaptırım yoluna başvurulur.
- Koşullar değişmişse kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi ayrıca talep edilir.
Delil eksikliğinde mahkeme çoğunlukla mevcut düzeni korumayı tercih eder; bu da fiilen görüşemeyen taraf için sürenin aleyhe işlemesi anlamına gelir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğun yaşı, tarafların bulunduğu yer ve mevcut kararın içeriği izlenecek yolu değiştirdiğinden, adım atmadan önce dosyanıza özgü destek almanız yerinde olur.