Anlaşmalı boşanma hızlı görünen bir yoldur; ancak protokol eksik yazıldığında hem duruşmada reddedilebilir hem de boşanma sonrası yeni davaların kapısını açar. Burada usul planı demek, protokolün mahkemenin arayacağı unsurlara göre kurulması ve duruşma takviminin buna göre ayarlanması demektir.
Mahkemenin Aradığı Üç Şart
TMK, anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olmasını, eşlerin birlikte başvurmasını veya birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesini ve hakimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesini arar. Hakim, mali sonuçlar ve çocukların durumu bakımından protokolü uygun bulmazsa değişiklik isteyebilir; taraflar kabul etmezse dosya çekişmeli boşanmaya döner. Bu ihtimal baştan öngörülüp delil listesi hazır tutulmalıdır.
Protokolde Boş Bırakılmaması Gereken Başlıklar
- Velayet, kişisel ilişki günleri ve tatil düzeni; belirsiz ifadeler icra aşamasında uygulanamaz.
- İştirak nafakası ve artış ölçütü.
- Yoksulluk nafakası talep edilip edilmediği; talepten feragat ediliyorsa bunun açık yazılması.
- Maddi ve manevi tazminat.
- Mal rejiminin tasfiyesi; katkı ve katılma alacaklarının saklı tutulup tutulmadığı.
- Ziynet eşyası ve ev eşyasının paylaşımı.
- Yargılama gideri ve vekalet ücreti.
Yetki ve Görev
Dava, 4787 sayılı Kanun uyarınca kurulan aile mahkemesinde görülür; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi bakar. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Nafaka dışındaki bazı aile hukuku kaynaklı parasal talepler yönünden dava şartı arabuluculuk gündeme gelebileceğinden, protokol sonrası ayrıca dava açılması planlanıyorsa bu basamak kontrol edilmelidir.
Duruşma ve Kesinleşme Takvimi
- Protokol imzalanır ve dava dilekçesine eklenir.
- Her iki tarafın duruşmada hazır bulunacağı gün planlanır; vekaletname bulunsa dahi taraflar bizzat dinlenir.
- Kararın gerekçeli hali tebliğ edilir.
- İstinaf süresi geçtikten veya haktan feragat edildikten sonra karar kesinleşir.
- Kesinleşme şerhiyle nüfusa tescil sağlanır; bu adım tamamlanmadan yeni evlilik ve bazı mali işlemler yapılamaz.
Boşanma protokolleri her ailenin mali ve kişisel koşullarına göre ayrı yazılmalıdır. Bu içerik genel bilgi verir; imzadan önce metnin bir avukat tarafından kontrol edilmesi ileride açılacak davaları önleyebilir.