Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair hüküm, kâğıt üzerinde net görünse bile yerine getirilmesi ayrı bir usul zinciri gerektirir. TMK ve HMK çerçevesinde verilen kararın uygulanabilmesi, hükmün yazım biçimine ve başvurunun doğru birime yapılmasına bağlıdır. Aile mahkemelerinin kuruluşunu düzenleyen 4787 sayılı Kanun kapsamındaki yargılamada kazanılan hak, infaz aşamasında kolayca işlevsiz hâle gelebilir.
İcra Edilebilir Bir Hüküm Neye Benzer?
Kişisel ilişki hükmünün uygulanabilmesi için teslim gün ve saatleri, teslim ve iade yeri, tatil ile bayram dönemleri ve çocuğun kimin refakatinde götürüleceği tereddüde yer bırakmayacak biçimde yazılmış olmalıdır. Uygun görülen zamanlarda gibi esnek ifadeler taşıyan hükümler, taraflar anlaşamadığında fiilen infaz edilemez ve yeniden dava açılmasını gerektirir.
Talep Hangi Birime Sunulur?
Mevzuatta yapılan değişiklikle çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilâmların yerine getirilmesi, klasik icra takibi mantığından çıkarılmış ve adli destek ile mağdur hizmetleri müdürlüklerine bırakılmıştır. Bu nedenle doğrudan icra dairesine yapılan başvuru sonuç doğurmaz; dosya yeniden yönlendirilirken teslim dönemleri kaçırılır. Başvurudan önce, yetkili birimin çocuğun bulunduğu yer bakımından hangi adliyede olduğu teyit edilmelidir.
Uygulamada Tıkanma Noktaları
- Hükümde teslim yerinin belirtilmemiş olması
- Kesinleşme veya tedbir niteliğine ilişkin şerhin dosyaya eklenmemesi
- Çocuğun okul, sağlık veya yerleşim değişikliğinin bildirilmemesi
- Teslim edilmeme olgusunun tutanakla kayıt altına alınmaması
- Uzman ve pedagog raporu gerektiren hâllerde sürecin planlanmaması
Adım Adım Hazırlık
- Karar örneği, kesinleşme durumu ve varsa değişiklik kararları tek dosyada toplanır.
- Her teslim dönemi için gerçekleşen ve gerçekleşmeyen tarihler tabloya işlenir.
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar tarih sırasıyla saklanır.
- Yerine getirilmeme sürekli hâle geldiyse hükmün değiştirilmesi seçeneği ayrıca değerlendirilir.
- Çocuğun üstün yararı bakımından zorlayıcı olmayan çözüm yolları da masada tutulur.
Kararın Değiştirilmesi Seçeneği
Sürekli aksayan bir kişisel ilişki düzeninde ısrar etmek yerine, koşullar değişmişse hükmün yeniden düzenlenmesini istemek daha kalıcı sonuç verebilir. Çocuğun yaşı, eğitim düzeni ve tarafların yerleşim yeri değişikliği bu talebin dayanağını oluşturur.
Bu metin yalnızca genel bilgi sunar. Aile dosyalarında sonuç, çocuğun somut durumuna ve yerel uygulamaya göre farklılaşabileceğinden, teslim düzenine ilişkin adım atmadan önce bir hukukçudan görüş alınması önerilir.