Kişisel ilişkiye dair düzenlemelerde asıl sorun çoğu zaman hakkın tanınıp tanınmaması değil, tanınan hakkın uygulanabilir biçimde yazılmamasıdır. Belirsiz kaleme alınmış bir protokol maddesi, taraflar arasında yeni bir uyuşmazlık üretir ve icra aşamasında işletilemez. TMK ve HMK çerçevesinde, aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı düzenlemenin çizdiği yapı içinde, protokolün takvim yönü baştan kurulmalıdır.
Belirsizlik nerede başlıyor
"Uygun zamanlarda", "karşılıklı anlaşarak" veya "okul durumuna göre" gibi ifadeler iyi niyetli görünür; ancak taraflar arasındaki iletişim bozulduğunda hiçbir şey ifade etmez. Buna karşılık teslim saati, teslim yeri, kimin getirip kimin götüreceği ve gecikme hâlinde ne olacağı yazılıysa metin kendi kendini uygular. Protokolün ölçüsü, taraflar konuşmasa dahi anlaşılabilir olmasıdır.
Yıllık takvimi ayrı ayrı yazmak
- Olağan dönem düzeni
- Yarıyıl ve yaz tatili düzeni ve bu dönemde olağan düzenin devam edip etmeyeceği
- Dinî bayramlar ve resmî tatiller için dönüşümlü sıra
- Doğum günleri ve özel günlerde uygulanacak istisna
- Şehir dışı veya yurt dışı seyahatte önceden bildirim usulü
Usule aykırı işlemin doğurduğu sonuç
Protokole aykırılık iddiası gündeme geldiğinde, ihlalin belgelenmiş olması gerekir. Teslim saatinde bulunulduğunu gösteren kayıt tutulmadan yapılan başvurular, karşılıklı beyanların çatıştığı bir zemine düşer. Aynı şekilde, mahkeme kararında yer almayan bir uygulamanın fiilen sürdürülmesi, ihlal iddiasında dayanak oluşturmaz; fiilî düzen ile karar metni ayrıştığında karar esas alınır.
Değişiklik talebini zamanında gündeme getirmek
Çocuğun yaşı, okul düzeni veya tarafların yerleşim yeri değiştiğinde protokolün kendiliğinden uyarlanması beklenmez. Bu durumda fiilen farklı uygulamaya geçmek yerine, değişiklik talebinin usulüne uygun biçimde ileri sürülmesi gerekir. Uzun süre fiilî uygulamayla devam edilmesi, sonraki aşamada tarafların tutumunun tartışılmasına yol açar.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her ailenin koşulları ve çocuğun üstün yararına ilişkin değerlendirme farklılık gösterdiğinden, protokol metni oluşturulmadan önce hukuki destek alınması önerilir.