Boşanma dosyası bittiğinde çoğu kişi asıl tartışmanın da bittiğini düşünür. Oysa mal rejiminin tasfiyesi ayrı bir davadır ve kendi ispat mantığıyla yürür. TMK'nın mal rejimine ilişkin hükümleri, HMK'nın ispat kuralları ve aile mahkemelerinin kuruluşuna dair 4787 sayılı Kanun birlikte devreye girer. Burada belirleyici olan duygusal anlatı değil, malın hangi tarihte, hangi parayla edinildiğini gösteren kayıttır.
Tasfiyenin Zaman Ekseni
Mal rejimi, kural olarak boşanma davasının açıldığı tarih esas alınarak sona erer; tasfiye ise kararın kesinleşmesinden sonra istenebilir. Bu iki tarih birbirine karıştığında hem talep erken açıldığı için usulden sorun çıkar hem de bekleyen taraf zamanla delile erişimini kaybeder. Kesinleşme tarihi, tasfiye talebinin takvimini kuran ana veridir ve şerhiyle birlikte dosyada tutulmalıdır.
Hangi Belge Neyi İspatlar
- Edinme tarihi: tapu kaydı, ruhsat, satış sözleşmesi ve tescil tarihleri
- Ödemenin kaynağı: banka dekontları, kredi ödeme planı, hesap hareketleri
- Kişisel mal iddiası: miras belgesi, bağış kaydı, evlilik öncesi edinme belgesi
- Değer artışı tartışması: ekspertiz, emsal değer bilgileri, taşınmazın yapılan iyileştirmelere dair faturaları
- Kayıt dışı katkı: tanık beyanı tek başına zayıftır; para transferi kaydıyla desteklenmelidir
Malın Kaçırılması İhtimaline Karşı
Tasfiye beklenirken taşınmazın devredilmesi ya da şirket paylarının el değiştirmesi sık karşılaşılan bir durumdur. Bu ihtimalde tedbir talebi zamanında yapılmazsa, sonradan kazanılan karar uygulanabilirliğini yitirir. Tapu, ticaret sicili ve araç kayıtlarının dava öncesinde taranması, hem tedbir talebini hem de delil listesini şekillendirir.
İspat Yükünü Doğru Yerleştirmek
Bir malın kişisel mal olduğunu ileri süren taraf bunu ispatla yükümlüdür; aksi hâlde edinilmiş mal karinesi işler. Dilekçede bu ayrım açıkça kurulmadığında dosya, gereksiz yere karşı tarafın anlatısı üzerinden yürür. Talep kalemleri de belirsiz bırakılmamalı; hangi mal için hangi alacak kalemi istendiği ayrı ayrı yazılmalıdır.
Kısa Uyarı
Zamanaşımı ve süre hesapları, rejimin türüne, evlilik tarihine ve sözleşme yapılıp yapılmadığına göre değişir. Yazıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; somut dosyada tarih hesabı ve delil listesi, kayıtlar incelendikten sonra bir hukukçuyla birlikte çıkarılmalıdır.