Eşler arasındaki malvarlığı uyuşmazlıkları, boşanma davasının gölgesinde kalarak sıklıkla geç ele alınır. Oysa TMK ve HMK ile aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun çerçevesinde tasfiye talebi, kendi delili ve kendi takvimi olan bağımsız bir taleptir. Zamanlama hatası, hakkın varlığını değil ama talebin sonuç doğurmasını engelleyebilir.
Tasfiye Talebi Boşanmaya Bağlıdır, Ama Beklemek Zorunlu Değildir
Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin karar, kural olarak boşanma hükmü kesinleşmeden verilemez; bu nedenle açılan tasfiye davasında boşanma dosyası bekletici mesele yapılır. Buradan çıkan pratik sonuç şudur: tasfiye davasını açmak için boşanmanın kesinleşmesini beklemek zorunlu değildir, ancak talebin karara bağlanması kesinleşmeye bağlıdır. Erken açılan dosyada delil toplama süreci de erken başlar.
Hangi Mal Hangi Gruba Girer
Yasal mal rejiminde ayrım, malın kimin adına kayıtlı olduğuna değil, ne zaman ve hangi kaynakla edinildiğine bakılarak yapılır.
- Evlilik süresince çalışma karşılığı elde edilen gelirler ve bunlarla alınanlar edinilmiş mal sayılır.
- Evlilikten önce sahip olunan mallar ile miras yoluyla gelenler kişisel mal kabul edilir.
- Bir malın kişisel mal olduğunu iddia eden taraf bunu ispatla yükümlüdür; aksi hâlde edinilmiş mal karinesi işler.
- Kişisel malın gelirleri ile edinilmiş mala yapılan katkılar ayrı ayrı hesaplanır.
Değer Tespiti Kritik Eşiktir
Katılma alacağı hesabında esas alınan değer, malın satın alındığı tarihteki bedel değil, tasfiye anındaki değeridir. Bu nedenle taşınmaz ve araçlar için güncel değer tespiti talep edilmeli; kredi ile alınan mallarda ödemelerin hangi kaynaktan ve hangi dönemde yapıldığı ödeme planı ve banka kayıtlarıyla gösterilmelidir. Kredinin boşanmadan sonra ödenmeye devam ettiği hâller ayrıca hesaplanır.
Malvarlığının Eritilmesi İhtimaline Karşı
Dava süresince taşınmazın devri veya şirket paylarının el değiştirmesi riski varsa, tedbir talebi baştan dilekçeye konulmalıdır. Ayrıca tasfiyeden kaçınmak amacıyla karşılıksız yapılan devirlerin hesaba eklenmesine ilişkin kurallar hatırlanmalı; devir tarihleri ve alıcıların kimliği kayıtlardan çıkarılmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; evlilik tarihi, seçilen mal rejimi ve malların edinme biçimi hesabı önemli ölçüde değiştirir. Talep oluşturmadan önce kayıtların bir hukukçu ile birlikte incelenmesi yerinde olur.