Boşanma dosyasının en çok gecikmeye ve hayal kırıklığına yol açan bölümü, mal rejiminin tasfiyesidir. Sebebi çoğu zaman hukuki değil kayıtsaldır: eşlerin hangi malı ne zaman, hangi kaynakla edindiğini gösteren belge yoktur. Bu rehber, katılma alacağı talebinde delil eksikliğini önlemek için izlenecek düzeni anlatır.
Malları Üç Sepete Ayırmak
Türk Medeni Kanunu, yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimini benimsemiştir. Tasfiyenin ilk adımı her malın hangi sepete girdiğini belirlemektir: evlilik içinde emekle edinilenler, kişisel mal sayılanlar ve kişisel malın yerine geçen değerler. Bir konutun tapu tarihi evlilik içinde olsa dahi, bedelinin miras veya bağış gibi kişisel bir kaynaktan karşılandığı gösterilebilirse hesap tümüyle değişir. Bu nedenle her mal için tek satırlık bir kaynak açıklaması hazırlanmalıdır.
Toplanacak Kayıt Listesi
- Taşınmazların tapu kayıtları, satış bedeli ve ödeme dekontları
- Kredi sözleşmeleri, taksit ödemelerinin hangi hesaptan çıktığını gösteren hareketler
- Araç ve değerli eşyaların tescil ve satın alma kayıtları
- Banka, yatırım ve bireysel emeklilik hesaplarının döküm ve bakiyeleri
- Şirket payları için ticaret sicili kayıtları ve pay değerine ilişkin veriler
- Ziynet eşyası iddiası varsa düğün kayıtları, fotoğraf ve satış belgeleri
Zamanın İki Farklı Anlamı
Tasfiye hesabında iki tarih ayrı ayrı önemlidir: rejimin sona erdiği an ile malın değerinin belirlendiği an. Bu ayrımın gözden kaçırılması, rakamsal olarak büyük farklar doğurur. Ayrıca boşanma davası ile mal rejimi davasının usulü farklıdır; tasfiye talebi kural olarak boşanmanın kesinleşmesine bağlı olarak sonuçlanır. Dosya planı yapılırken bu bağ dikkate alınmalı, delil toplama işi boşanma sürerken tamamlanmalıdır.
Malın Kaçırılması Riskine Karşı Adımlar
Tasfiye aşamasına gelindiğinde malvarlığının devredilmiş olması sık görülen bir durumdur. Bu riske karşı dava açılırken ihtiyati tedbir ve kayıt üzerine şerh talepleri gerekçeli biçimde ileri sürülmelidir. Ayrıca karşılıksız kazandırmalar ve rejimin sona ermesinden kısa süre önce yapılan devirler ayrı bir listede toplanmalı; hesaba eklenmesi gereken değerler dilekçede açıkça gösterilmelidir.
Bilirkişi Hesabına Hazırlık
Bu dosyalar Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde çoğunlukla bilirkişi incelemesiyle yürür. Rapordan önce kendi hesap tablonuzu hazırlamak, rapora itiraz ederken rakam üzerinden konuşmayı sağlar. İtirazın hangi kalemde, hangi tutar için ve hangi belgeye dayandığı yazılmadığında, rapor büyük ölçüde olduğu gibi hükme esas alınır.
Bu içerik genel bir yol haritası sunar; her evliliğin ekonomik geçmişi kendi belgeleriyle çözümlenmelidir. Mal rejimi tasfiyesi gündemdeyse, belge toplanması zaman aldığından süreci bir avukatla birlikte planlamak yararlı olur.