Anlaşmalı boşanma protokolünde nafaka maddesi, çoğu zaman metnin en kısa ama sonradan en çok tartışılan bölümüdür. TMK nafaka türlerini birbirinden ayırır; HMK ise tarafların dayandığı gelir ve gider iddialarının belgeyle ortaya konmasını arar. 4787 sayılı Kanunla kurulan aile mahkemeleri de protokolü onaylarken özellikle çocuğun menfaatini kendiliğinden gözetir. Aşağıdaki kontrol listesi, protokol imzalanmadan önce hangi belgelerin hazır olması gerektiğine odaklanır.
Kalemi Doğru Adlandırmak
Protokolde yalnızca nafaka kelimesinin kullanılması, ileride hangi türden söz edildiği konusunda tartışma doğurur. Yargılama sürerken ödenen tedbir nafakası, boşanma sonrası eş lehine devam eden yoksulluk nafakası ve çocuk için ödenen iştirak nafakası; şartları, sona erme halleri ve değiştirilme koşulları bakımından farklıdır. Metinde tür açıkça yazılmadığında, sonradan açılan uyarlama veya kaldırma talebi ispat sorununa dönüşür.
Onay Öncesi Hazırlanacak Gelir ve Gider Dosyası
- Her iki tarafın düzenli gelirini gösteren güncel kayıtlar ve varsa ek gelir belgeleri
- Çocuğun eğitim, sağlık ve bakım giderlerine ilişkin fatura ve ödeme kayıtları
- Konut, kredi ve düzenli borç ödemelerine dair banka hareketleri
- Sağlık sorunu ya da çalışamama iddiası varsa buna ilişkin resmi raporlar
- Tarafların yaşadığı yerdeki geçim koşullarını yansıtan somut gider kalemleri
Metni Ölçülebilir Hale Getiren Maddeler
- Ödemenin her ay hangi güne kadar yapılacağı ve hangi hesaba yatırılacağı yazılır.
- Artış ölçütü belirli bir yönteme bağlanır, takdire açık ifadelerden kaçınılır.
- Ödeme açıklamasında hangi ibarenin kullanılacağı kararlaştırılır; bu, sonraki ispatı kolaylaştırır.
- Çocukla kişisel ilişki düzeni ile nafaka maddesi birbirine şart olarak bağlanmaz.
- Nafakanın hangi hallerde sona ereceği, kanuni sebeplerle uyumlu biçimde ifade edilir.
Sonradan Değişiklik Talebine Hazırlık
Nafaka miktarı, tarafların ekonomik durumundaki önemli değişiklikler nedeniyle sonradan artırılabilir veya azaltılabilir. Bu talebin başarısı, değişikliğin protokol tarihindeki duruma göre karşılaştırmalı olarak ortaya konabilmesine bağlıdır. Bu nedenle protokol imzalanırken o günkü gelir tablosunun bir örneğinin saklanması, ileride açılacak dosyanın başlangıç noktasını sağlamlaştırır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır ve hiçbir somut protokolün yerine geçmez. Anlaşma metnini imzalamadan önce, çocuğun durumu ve tarafların mali tablosu üzerinden bir hukukçuyla ayrıntılı çalışma yapılması önerilir.