Boşanma dosyalarında ilk duruşmaya bile gelinmeden zaman kaybettiren iki tipik hata vardır: davanın yetkisiz bir mahkemede açılması ve sebebe bağlı sürenin gözden kaçırılması. TMK, HMK ve aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun ekseninde bu iki başlık, dava dilekçesi yazılmadan önce netleştirilmelidir.
Hangi Mahkeme, Hangi Yer
Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi kurulmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla görev yapar. Yetki bakımından ise eşlerden birinin yerleşim yeri ya da eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir. Bu kural karıştırıldığında, karşı taraf yetki itirazında bulunursa dosya yetkili mahkemeye gönderilir ve aylar kaybedilir.
Sebebe Bağlı Süreler
- Zina ve hayata kast gibi özel boşanma sebeplerinde, öğrenmeden itibaren işleyen ve her hâlde belirli bir üst süreyle sınırlı hak düşürücü süreler bulunur
- Af niteliğindeki davranış, ilgili sebebe dayanma hakkını ortadan kaldırır
- Anlaşmalı boşanmada evliliğin kanunda öngörülen asgari süreyi doldurmuş olması aranır
- Boşanmanın kesinleşmesinden doğan talepler için ayrı bir zamanaşımı süresi işler
Fer'i Taleplerin Ayrı Yolu
Velayet, nafaka ve tazminat talepleri boşanma davası içinde ileri sürülebilir. Buna karşılık mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talep ayrı bir dava konusudur ve boşanma hükmü kesinleşmeden esas bakımından karara bağlanmaz. Ziynet eşyası ve kişisel eşya talepleri de kendi ispat rejimine tabidir; bu nedenle bunları tek bir dilekçe içine sıkıştırmak yerine hangi talebin hangi yolda ilerleyeceğini baştan planlamak gerekir.
Tebligat ve Adres Yönetimi
- Karşı tarafın güncel adresinin dava açılmadan önce kontrol edilmesi
- Yurt dışında bulunan eş bakımından tebligatın alacağı sürenin takvime eklenmesi
- Adres değişikliklerinin dosyaya derhal bildirilmesi
- Duruşma günlerinin ve verilen kesin sürelerin ayrı bir listede izlenmesi
Kısa Not
Aile hukuku dosyalarında sonuç, tarafların kişisel durumuna göre belirgin biçimde değişir. Bu metin genel bilgi amaçlıdır; dava açmadan önce yetki, süre ve talep sıralamasını bir hukukçuyla birlikte belirlemeniz uygun olur.