Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde davanın kaderini belirleyen şey, tarafların iddiası değil ellerindeki kayıtlardır. TMK'nın mal rejimi hükümleri, HMK'nın ispat kuralları ve 4787 sayılı Kanunla kurulan aile mahkemelerinin görev alanı birlikte okunmadığında, haklı bir talep delilsizlik nedeniyle sonuçsuz kalabilir.
Tasfiye Talebi Hangi Mahkemenin İşi?
Mal rejimi tasfiyesi, boşanma davasından ayrı bir talep olmakla birlikte aile mahkemesinin görev alanındadır. Uygulamada karşılaşılan hata, taşınmaz üzerindeki uyuşmazlığı bir tapu iptali meselesi sanarak dosyayı genel mahkemeye taşımaktır. Aynı şekilde, üçüncü kişilere yapılan devirler nedeniyle açılacak taleplerin niteliği de baştan doğru belirlenmelidir; yanlış görev tercihi aylarca süren bir gecikme yaratır.
Delil Matrisini Kurmak
- Mal listesi: Evlilik tarihindeki ve tasfiye anındaki malvarlığı ayrı sütunlarda gösterilir.
- Kaynak kaydı: Her mal için satın alma bedelinin hangi hesaptan çıktığı belgelenir.
- Kişisel mal iddiası: Miras, bağış veya evlilik öncesi edinim ise dayanağı ayrıca konulur.
- Kredi ve taksit izleri: Ödemelerin kim tarafından yapıldığı dekont düzeyinde gösterilir.
- Değer artışı: Katkının niteliği ile malın güncel değeri arasındaki ilişki kurulur.
Bilgi ve Belgeye Ulaşma Yolları
- Kendi adınıza kayıtlı banka, tapu ve trafik kayıtlarını önce siz toplayın.
- Karşı tarafın kayıtları için mahkemeden müzekkere talep edilmesini dilekçenizde açıkça isteyin.
- Şirket ortaklığı varsa pay defteri ve mali tabloların celbini ayrıca talep edin.
- Hukuka aykırı biçimde elde edilen kayıtları dosyaya koymayın; ispat gücü tartışmalı olduğu gibi ayrı sorumluluk doğurabilir.
- Tanık anlatımını belgeyi tamamlayıcı unsur olarak konumlandırın, tek dayanak yapmayın.
Bilirkişi Aşamasına Hazırlık
Tasfiye dosyalarında hesap raporu çoğu zaman sonucu belirler. Rapor öncesinde malların edinim tarihleri, ödeme kaynakları ve borç kalemleri düzenli biçimde sunulmazsa, bilirkişi eksik veriyle çalışır. Rapora itiraz aşamasında ise soyut beğenmeme beyanı yerine, hangi kalemin hangi belgeye aykırı hesaplandığı tek tek gösterilmelidir.
Zamanlamanın Etkisi
Mal rejimi talepleri belirli sürelere tabidir ve rejimin sona erdiği an bu hesabın başlangıcıdır. Boşanma davası devam ederken tasfiye talebinin nasıl ve ne zaman ileri sürüleceği, hem harç hem de zamanaşımı yönünden planlanmalıdır. Bu planlama yapılmadığında, kazanılmış bir talep usul nedeniyle değerlendirilemez hâle gelebilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. Malvarlığının yapısı ve evlilik süresi her dosyada farklı sonuç doğurduğundan, tasfiye talebinizi oluşturmadan önce dosyanıza özgü bir değerlendirme yaptırmanız uygun olur.