Boşanma süreçlerinde tarafların en çok tartıştığı konu edinilmiş malların paylaşımı olsa da, sonucu asıl belirleyen çoğu zaman malvarlığının dava süresince yerinde kalıp kalmadığıdır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun çerçevesinde istenebilecek geçici tedbirler, doğru mahkemeye ve doğru zamanda sunulmadığında işlevsiz kalır.
Tedbir Talebi Hangi Dosyaya Ait?
Uygulamada sık görülen karışıklık, mal rejimine ilişkin tedbirin boşanma dosyasından mı yoksa ayrı açılacak tasfiye davasından mı isteneceğidir. Boşanma davası sırasında eşlerin ve çocukların korunmasına yönelik tedbirler boşanma dosyasında karara bağlanırken, malvarlığının devrini engellemeye yönelik talepler bakımından hangi dosyanın esas alınacağı, talebin dayanağına göre değişir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi görev yapar; talebi sulh hukuk mahkemesine yöneltmek doğrudan görevsizlikle sonuçlanır.
Tasfiye Davasının Zamanlaması
Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talep boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebilirse de, tasfiye kural olarak boşanma hükmü kesinleşmeden karara bağlanmaz. Bu durum, dava dosyası beklerken karşı tarafın taşınmaz veya araç devri yapmasına zemin hazırlar. Bu nedenle tedbir talebinin, tasfiye davasının açıldığı an değil, devir riskinin somutlaştığı an gündeme gelmesi gerekir.
Talebi İnandırıcı Kılan Somut Veriler
- Tapu ve trafik kayıtlarındaki son hareketlerin, mümkünse tarih sırasıyla dökümü.
- Şirket ortaklığı varsa pay devirlerine ilişkin ticaret sicil ilanları.
- Banka hesaplarında dava tarihine yakın dönemde gerçekleşen olağandışı çıkışlara ilişkin bilgiler.
- Karşı tarafın satış ilanı, emlak görüşmesi ya da devir niyetini gösteren yazışmaları.
Yanlış Mercie Yapılan Başvurunun Etkisi
- Tapu müdürlüğüne doğrudan verilen bir dilekçe, mahkeme kararı olmadan devri durdurmaz.
- Görevsiz mahkemeden alınan tedbir kararı, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi sürecinde tartışmalı hâle gelir.
- Tedbir talebinin reddine karşı itiraz yolu ve süresi gözden kaçarsa, aynı taleple tekrar başvurmak yeni delil gerektirir.
Değerlendirme
Mal rejimi uyuşmazlıklarında tedbir, kazanılan hakkın tahsil edilebilir kalmasını sağlayan araçtır. Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir; eşlerin tabi olduğu rejim, evlilik tarihi ve malın edinilme biçimi tabloyu değiştirebileceğinden, dosyanızın özelinde profesyonel bir değerlendirme almanız uygun olur.