Nafaka dosyalarında hükmün alınması çoğu zaman sürecin yarısıdır; asıl zorluk kararın fiilen tahsil edilmesinde yaşanır. Artırım talebinin icra dairesine, birikmiş alacağın mahkemeye götürülmesi gibi yön hataları, hem zaman hem alacak kaybı üretir. Bu rehber TMK, HMK ve 4787 ekseninde nafakanın infaz boyutunu ele alır.
Hüküm İnfaza Elverişli Yazılmış mı
Nafakanın hangi tarihten itibaren, hangi dönemlerle ve hangi tutarda ödeneceği hüküm fıkrasında tereddütsüz görünmelidir. Artış kaydı öngörülmüşse hesaplama yönteminin uygulanabilir olması gerekir. Hüküm fıkrası muğlak kaldığında icra dairesi hesaplamayı yapamaz ve alacaklı, esasa dönmek zorunda kalır.
Birikmiş Nafaka ile İşleyecek Nafakanın Takibi
- Geçmiş döneme ait ödenmemiş nafaka, tutarı belirli bir alacak olarak takibe konulur.
- İleriye dönük olarak işleyecek nafaka bakımından takip talebinde dönem ve tutar açıkça gösterilir.
- İki kalem aynı talepte birleştirilirken hesap tablosu ayrı ayrı sunulmalıdır.
- Kısmi ödemelerin hangi döneme mahsup edildiği baştan belirtilmezse ihtilaf büyür.
Artırım, Azaltım ve Kaldırma Talepleri Mahkemeye Aittir
Nafaka miktarının değiştirilmesi, tümüyle kaldırılması veya koşullarının yeniden belirlenmesi icra dairesinden istenemez. Bu talepler 4787 ile kurulan yapı içinde aile mahkemesine yöneltilir. Ödeme güçlüğüne düşen yükümlünün icra dosyasına dilekçe sunması, borcun kendiliğinden azalmasını sağlamaz; mahkeme kararı olmadan işleyen nafaka aynı tutar üzerinden birikmeye devam eder.
Ödenmemesi Hâlinde İşletilecek Yaptırım Yolu
Nafaka yükümlülüğünün yerine getirilmemesi hâlinde başvurulabilecek yaptırım yolu, alacağın tahsiline yönelik takipten ayrı bir usule tabidir ve icra ceza mahkemesi nezdinde işletilir. Bu yolda süre ve şikâyet koşulları özel biçimde düzenlenmiştir; alacak takibine sunulan bir dilekçe bu başvurunun yerine geçmez.
Tedbir Nafakasının Geçici Niteliği
- Dava süresince hükmedilen tedbir nafakası, kararın kesinleşmesini beklemeden uygulanabilir niteliktedir.
- Tedbir nafakasının hangi tarihe kadar geçerli olduğu, esas hükümle birlikte yeniden değerlendirilir.
- Esas hüküm farklı bir tutar belirlediğinde geçmiş dönem hesabının nasıl kurulacağı ayrıca netleştirilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; nafakanın türü, tarafların durumu ve hüküm fıkrasının yazımı sonucu doğrudan etkiler. Tahsil aşamasına geçmeden önce kararın infaza uygunluğunu bir hukukçuyla kontrol etmeniz yararlı olur.