Boşanma dosyalarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman iddianın kendisi değil, iddianın hangi delille ve hangi aşamada ortaya konduğudur. TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen yargılamada deliller belirli usul kurallarına bağlı olarak sunulur; zamanında bildirilmeyen delil, doğru olsa dahi değerlendirme dışı kalabilir.
Delil Bildirim Zamanı Kaçırılırsa
Yazılı yargılamada taraflar dilekçeler aşamasında dayandıkları delilleri bildirmek durumundadır. Sonradan ortaya çıkan delil bakımından istisnalar bulunsa da, kural olarak dilekçelerde gösterilmeyen delillerin ileri sürülmesi güçleşir. Bu nedenle tanık listesi, hangi tanığın hangi vakıayı anlatacağı belirtilerek hazırlanmalı; belgeler ise dilekçeyle birlikte sunulmalıdır.
Hukuka Aykırı Delil Sorunu
- Eşin bilgisi dışında elde edilen ses ve görüntü kayıtları ciddi risk taşır.
- Şifresi kırılarak ulaşılan yazışmalar ayrıca cezai sorumluluk doğurabilir.
- Delilin içeriği doğru olsa bile elde ediliş biçimi değerlendirmeyi etkiler.
- Üçüncü kişilerin özel hayatına ilişkin veriler dosyaya taşınırken dikkat gerekir.
Yetki ve Görev: Doğru Kapı
Boşanma davalarında aile mahkemesi görevlidir; aile mahkemesi kurulmayan yerlerde bu sıfatla bakan mahkemeye başvurulur. Yetki bakımından eşlerden birinin yerleşim yeri ya da eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi öne çıkar. Yetkisiz mahkemede açılan dava, karşı tarafın süresinde itirazı halinde gecikmeye yol açar.
Delil Setini Kurma Sırası
- Evlilik birliğine ilişkin vakıalar tarih sırasıyla listelenir.
- Her vakıa için hangi delilin bulunduğu karşısına yazılır.
- Nafaka ve tazminat talepleri için mali kayıtlar ayrıca derlenir.
- Çocukla ilgili taleplerde okul, sağlık ve bakım kayıtları toplanır.
- Tedbir talepleri, dava dilekçesiyle eş zamanlı ileri sürülür.
Mali taleplerde soyut beyan yerine somut veri kullanılması sonucu değiştirir. Gelir belgeleri, banka hareketleri, tapu ve araç kayıtları ile düzenli giderlere ilişkin belgeler bir arada sunulduğunda, talep edilen miktarın gerekçesi görünür hale gelir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Her ailenin koşulları, çocukların durumu ve mal rejimi farklılık gösterdiğinden, dava açılmadan önce delil planının bir hukukçuyla birlikte oluşturulması yararlı olacaktır.