Mal rejimi uyuşmazlıklarında kararı belirleyen şey çoğu zaman hukuki argüman değil, zamanlamadır. Dava sonunda haklı bulunmak, dava süresince devredilmiş bir taşınmazı geri getirmez. Bu nedenle mal rejimi tasfiyesinde geçici tedbir planı, esas davadan önce kurulmalıdır.
Tedbir Talebinin Zamanı: Dava Öncesi mi, Sonrası mı?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu, ihtiyati tedbirin dava açılmadan önce de istenebilmesine imkân tanır; ancak dava açılmadan alınan tedbir kararının, kanunda öngörülen süre içinde esas dava açılmazsa kendiliğinden ortadan kalkacağı unutulmamalıdır. Boşanma davası derdestken talep edilecek tedbirler ile mal rejimi tasfiyesine özgü tedbirler farklı gerekçelere dayanır: birincisi eşlerin ve çocukların korunmasına, ikincisi tasfiyeye konu malvarlığının muhafazasına ilişkindir. Dilekçede bu ayrımın yapılması, talebin kapsam dışı görülmesini engeller.
Hangi Tedbir, Hangi Malvarlığı İçin?
- Taşınmazlar bakımından tapu kaydına tedbir şerhi işlenmesi
- Banka hesapları ve yatırım hesapları yönünden ihtiyati tedbir
- Şirket payları söz konusuysa pay devrinin sınırlanmasına yönelik talep
- Araç ve benzeri sicile tabi mallarda devir yasağı
- Üçüncü kişiye devredilmiş mallar için Türk Medeni Kanunu'nun tasfiyeye ilişkin hükümlerinden doğan talep hakkının ayrıca ileri sürülmesi
Merci Sorusu: Aile Mahkemesi Sınırı
4787 sayılı Kanun ile kurulan aile mahkemeleri, Türk Medeni Kanunu'nun aile hukukuna ilişkin hükümlerinden doğan uyuşmazlıklara bakar. Mal rejimi tasfiyesi bu kapsamdadır; buna karşılık aynı olay içinde yer alan bir alacak veya tapu iptali talebi başka bir mahkemenin görevine girebilir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde davaların hangi mahkemede görüleceği ayrıca belirlenmiştir. Yetki bakımından ise mal rejiminin tasfiyesinde kanunda özel düzenleme bulunduğundan, genel yetki kuralına göre dilekçe vermek yetki itirazıyla karşılaşmaya açıktır.
Teminat ve Karşı Risk
Tedbir kararı çoğu zaman teminat karşılığında verilir. Teminatın yatırılmaması hâlinde karar uygulanmaz ve geçen sürede mal elden çıkabilir. Diğer yandan haksız çıkılan tedbir nedeniyle karşı tarafın uğradığı zarardan sorumluluk doğabileceğinden, talebin kapsamı gereğinden geniş tutulmamalı, hangi malvarlığı için neden koruma istendiği somut olarak açıklanmalıdır.
Tasfiye Talebini Geciktirmemek
Boşanma kararının kesinleşmesinden sonra açılacak tasfiye davalarında süre tartışmaları uygulamada gündeme gelebildiğinden, talebin gecikmeye bırakılmaması yerinde olur. Bu arada malvarlığının edinme tarihleri, kaynağı ve varsa kişisel mal iddiasını destekleyen belgeler kronolojik biçimde derlenmelidir; tasfiye hesabı bu belgeler üzerinden yapılır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Evlilik tarihi, uygulanan mal rejimi ve malvarlığının yapısı sonucu değiştirdiğinden, tapu ve hesap kayıtlarınızla birlikte hukuki destek almanız uygun olacaktır.