Nafakaya hükmedilmiş olması, ödemenin fiilen yapılacağı anlamına gelmez. Medeni Hukuk ve Aile Hukuku uygulamasında nafakanın tahsili, aile mahkemesinden çıkan kararın ardından tümüyle farklı bir mekanizmaya geçer ve bu geçiş noktası doğru yönetilmediğinde alacak birikirken hiçbir işlem ilerlemez.
Karardan Takibe Geçiş
Öncelikle elinizdeki kararın türü belirlenmelidir: dava süresince hükmedilen tedbir nafakası mı, davanın sonunda kurulan iştirak veya yoksulluk nafakası mı? Her ikisi de icra takibine konu edilebilir, ancak takip talebinde hangi dönemin ve hangi kalemin istendiği açıkça gösterilmelidir. Birikmiş nafaka ile işleyecek aylık nafaka takip talebinde ayrı ayrı yazılmadığında, ödeme yapıldığında mahsup tartışması doğar.
Aile Mahkemesi Devrede Kalmaya Devam Eder
- Nafaka miktarının artırılması veya azaltılması talebi 4787 sayılı Kanun uyarınca kurulan aile mahkemesine aittir.
- Nafakanın kaldırılması istemi de aynı mahkemenin görev alanındadır.
- Takibe ve hacze ilişkin uyuşmazlıklar ise icra dairesi ve icra hukuk mahkemesinin alanındadır.
Bu ayrımın gözden kaçırılması yaygındır: ödeme güçlüğü nedeniyle miktarın düşürülmesi talebi icra dosyasına dilekçeyle iletildiğinde hiçbir sonuç doğurmaz.
Ödememenin Yaptırımı
Nafaka hükmüne rağmen ödeme yapılmıyorsa, icra mevzuatı ayrı bir yaptırım yolu öngörür ve bu şikayet icra ceza mahkemesine yöneltilir. Bu yol, alacağın tahsiline yönelik haciz işlemlerinden bağımsızdır ve kendi süresi içinde kullanılmalıdır. Şikayet dilekçesinde ödeme emrinin tebliği, ödenmeyen ay ve tutarlar tereddüde yer bırakmayacak biçimde gösterilmelidir.
Takvim ve Belge Düzeni
- Kararın kesinleşme durumu ve tebliğ tarihi.
- Ödeme emrinin tebliği ile itiraz süresinin son günü.
- Her ay için ödeme yapılıp yapılmadığının tek tabloda izlenmesi.
- Banka kayıtlarının, elden ödeme iddiasına karşı düzenli saklanması.
Bilgilendirme
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeve niteliğindedir. Nafakanın türü, borçlunun gelir durumu ve kararın kesinleşme hâli süreci değiştirebilir; TMK ve HMK hükümlerinin somut olayınıza uygulanması için hukuki destek almanız yerinde olur.