Nafaka uyuşmazlıklarında sonucu belirleyen iki unsur vardır: talebin hangi dava içinde ileri sürüldüğü ve tarafların ekonomik durumunun nasıl ispatlandığı. TMK, HMK ve 4787 ekseninde yürüyen bu dosyalarda yanlış yol seçimi, hakkın kaybına değilse bile aylarca gecikmesine yol açar.
Nafaka Türlerini Ayırmak
Tedbir nafakası dava süresince, iştirak nafakası çocuk için, yoksulluk nafakası boşanma sonrası eş için, yardım nafakası ise altsoy, üstsoy ve kardeşler arasında gündeme gelir. Her birinin koşulu ve talep edilebileceği dava farklıdır. Boşanma davası içinde talep edilebilecek bir nafaka için ayrı dava açmak gereksiz masraf doğurur; buna karşılık boşanma dosyası dışında kalan yardım nafakası talebinin o dosyada ileri sürülmesi de sonuç vermez. Talep dilekçesinde nafakanın türü açıkça yazılmalıdır.
Ekonomik Durumu Gösteren Deliller
- Sosyal güvenlik hizmet dökümü, bordro ve işyeri yazısı
- Banka hesap hareketleri ile düzenli gider kalemlerini gösteren ödeme kayıtları
- Tapu, araç ve şirket ortaklığı kayıtlarına ilişkin sorgu talepleri
- Çocuğun eğitim, sağlık ve bakım giderlerini belgeleyen faturalar
- Kayıt dışı gelir iddiasında yaşam düzeyini gösteren somut veriler ve tanık listesi
Yanlış Merci ve Yanlış Yol
Nafaka uyuşmazlıklarında görevli mahkeme kural olarak aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi görev yapar. Yetki bakımından ise nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesine başvurulabilmesi önemli bir kolaylıktır ve çoğu dosyada gözden kaçar. Ayrıca ödenmeyen nafakanın tahsili için dava açmak değil, mevcut ilama dayalı icra takibi başlatmak gerekir. Miktarın yetersiz kaldığı durumlarda ise artırım davası açılır. Bu üç yolun karıştırılması, en sık rastlanan zaman kaybı nedenidir.
Adım Planı
- Talep edilen nafakanın türü ve dayandığı hukuki ilişki belirlenir.
- Devam eden bir boşanma dosyası varsa talebin o dosyada mı ayrı davada mı ileri sürüleceği kararlaştırılır.
- Karşı tarafın gelir ve malvarlığı için mahkemeden kurum sorguları talep edilir.
- Giderler kalem kalem listelenerek talep edilen miktar gerekçelendirilir.
- Boşanmadan doğan taleplerde, boşanma hükmünün kesinleşmesine bağlı süre kaydı takvime işlenir.
Miktarın Değişen Koşullara Uyarlanması
Nafaka, tarafların ekonomik durumundaki değişikliğe göre artırılabilir veya azaltılabilir. Artırım talebinde bulunan taraftan, giderlerin arttığını ya da yükümlünün gelirinin yükseldiğini gösteren güncel belge sunması beklenir. Yalnızca genel geçim koşullarına atıf yapan dilekçeler çoğu zaman yetersiz kalır; karşılaştırmalı belge sunmak sonucu güçlendirir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar; aile ilişkinizin yapısı ve mevcut dosyanız sonucu etkiler. Talebinizi ileri sürmeden önce bir hukukçuyla değerlendirmeniz yararlı olacaktır.