Boşanma davalarında tarafların elindeki bilgi genelde boldur; sorun bu bilginin hangisinin mahkemede kullanılabileceğidir. Bu rehber, TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun çerçevesinde boşanma delilleri konusunu, delilin elde ediliş biçimi ve mahkeme seçimi hataları ekseninde ele alıyor.
Görevli ve Yetkili Mahkemeyi Belirlemek
Aile hukukundan doğan davalar aile mahkemelerinde görülür; aile mahkemesi kurulmamış yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi bakar. Yetki bakımından ise eşlerden birinin yerleşim yeri ya da eşlerin son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi esas alınır. Taraflardan biri yakın zamanda taşınmışsa bu ölçüt tartışmalı hâle gelir ve yetki itirazıyla karşılaşılır. Dava açılmadan önce adres kayıtlarının kontrol edilmesi, aylarca sürebilecek bir yetki tartışmasını baştan önler.
Delilin Kaynağı İçeriğinden Önce Gelir
Eşin telefonundan izinsiz alınan mesajlar, konum takibi ya da ortak yaşam alanı dışında yapılan gizli kayıtlar, içerikleri ne kadar çarpıcı olursa olsun ciddi bir sorun doğurur: hem mahkemede değerlendirme dışı bırakılabilir hem de kaydı alan taraf için ayrı bir hukuki sorumluluk gündeme gelebilir. Bu nedenle her delilin yanına kim tarafından, nasıl ve hangi hakla elde edildiği not edilmelidir. Kaynağı savunulamayan bir delil, dosyanın tümüne gölge düşürür.
Kullanılabilir Delil Kalemleri
- Tarafların kendi hesaplarındaki yazışmalar ve kendilerine gönderilen mesajlar
- Banka kayıtları, harcama dökümleri ve mal varlığına ilişkin belgeler
- Sağlık kuruluşu kayıtları ve resmi kurum yazıları
- Tanık anlatımları ve komşu, iş arkadaşı beyanları
- Çocuğun durumuna ilişkin okul kayıtları ve uzman raporları
Talep Kalemleri ve İspat Yükünün Dağılımı
Boşanma kararı ile birlikte istenen nafaka, tazminat ve velayet talepleri farklı olguların ispatını gerektirir. Kusur iddiası ile ekonomik talepler aynı delil setiyle karşılanmaz; gelir ve ihtiyaç tabloları ayrıca hazırlanmalıdır. Velayet bakımından ise tarafların birbirine yönelttiği suçlamalardan çok, çocuğun günlük yaşamına ilişkin somut düzen belirleyici olur. Talepler ölçülebilir yazılmadığında, haklı bir iddia dahi karşılıksız kalabilir.
Kapanış
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir. Evlilik süresi, çocukların durumu ve mal rejimi her dosyada farklı bir denge kurar; elinizdeki kayıtları kullanmadan önce hukuken değerlendirilebilir olup olmadığını danıştığınız kişiyle netleştirmeniz yerinde olur.