Aile mahkemesinden alınan velayet veya çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair karar, elinizde bulunduğu hâlde uygulanmıyorsa sorun çoğu zaman kararın içeriğinde değil, infaz yolunun yanlış seçilmesindedir. Türk Medeni Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde verilen kararın hayata geçirilmesi, ayrı bir usul disiplini gerektirir.
Kararın "İcra Edilebilir" Olması Ne Anlama Gelir?
Bir kararın fiilen uygulanabilmesi için hükmün infaza elverişli biçimde açık olması gerekir. Kişisel ilişki hükmünde günlerin, saatlerin, teslim ve iade yerinin, yol masrafının kimde olduğunun belirsiz bırakılması, sonraki aşamada tarafların birbirini suçladığı bir belirsizlik yaratır. Bu nedenle karar kesinleşmeden önce hüküm fıkrasının infaz gözüyle okunması, sonradan yaşanacak sorunların büyük kısmını önler. Belirsizlik varsa hükmün açıklanmasına ilişkin talep yolu değerlendirilebilir.
Aile Mahkemesi ile İcra Aşamasının İş Bölümü
Velayetin kime verileceği, kişisel ilişkinin nasıl kurulacağı ve bunların değiştirilmesi aile mahkemesinin işidir. Buna karşılık kesinleşmiş kararın fiilen uygulanmaması hâlinde izlenecek yol, aile mahkemesine yeniden dava açmak değildir. Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulmasına dair kararların yerine getirilmesi, mevzuatta bu iş için öngörülen özel usule tabidir ve adalet bakanlığı bünyesindeki ilgili müdürlükler ile uzman eşliğinde yürütülür. Yeni bir dava açmak, hem masraf hem de aylarca süren gecikme demektir.
Süreçte Tutulması Gereken Kayıtlar
- Teslim gününe ilişkin randevu, mesaj ve arama kayıtları tarih sırasıyla
- Teslimin gerçekleşmediği hâllerde tutulan tutanaklar ve varsa tanık bilgileri
- Çocuğun okul, sağlık ve alışkanlıklarına ilişkin, sonraki velayet değişikliği talebinde işe yarayacak belgeler
- Uzman eşliğinde yapılan görüşmelere ilişkin raporlar
Ne Zaman Yeni Dava, Ne Zaman İnfaz Talebi?
Ayrım şu ölçüte göre kurulur: mevcut hükmün içeriği artık çocuğun yararına uygun değilse aile mahkemesinde değişiklik davası gündeme gelir. Hüküm uygun olduğu hâlde karşı taraf uymuyorsa yapılması gereken, infaz mekanizmasını işletmektir. Bu iki yolun karıştırılması, hem dosyanın uzamasına hem de çocuğun süregelen belirsizlik içinde kalmasına yol açar. 4787 sayılı Kanun kapsamında aile mahkemelerinin koruyucu ve düzenleyici tedbir alma imkânı bulunduğu da göz önünde tutulmalıdır.
Kapanış Notu
Aile dosyalarında usul tercihleri kadar çocuğun üstün yararının nasıl ortaya konduğu belirleyicidir. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; velayet ve teslim uyuşmazlıkları kişiye özgü koşullar taşıdığından, adım atmadan önce alanında çalışan bir avukatla dosyanızı değerlendirmeniz uygun olur.