Mal rejiminin tasfiyesi, boşanma dosyasının gölgesinde kalan ama çoğu zaman ondan daha yüksek ekonomik değer taşıyan bir uyuşmazlıktır. Buradaki en yaygın hata usulî bir hatadır: talebin zamanlamasının ve boşanma dosyasıyla ilişkisinin doğru kurulmaması. Tasfiye talebi erken açıldığında bekletici mesele nedeniyle uzar, geç kalındığında ise delil kaybı ve mal kaçırma riski büyür.
Rejimin Türü ve Sona Erme Anı
4721 sayılı TMK bakımından tasfiyenin ilk sorusu, eşler arasında hangi mal rejiminin geçerli olduğu ve bu rejimin hangi tarihte sona erdiğidir. Sözleşmeyle seçilmiş bir rejim yoksa yasal rejim uygulanır ve tasfiye hesabı, rejimin sona erdiği ana göre yapılır. Boşanma davasının açıldığı tarih ile kararın kesinleştiği tarih bu hesapta farklı işlevler görür; ikisini karıştırmak, doğru talep üzerinden yanlış rakama ulaşmaya yol açar.
Talep Sırasını Kurmak
- Boşanma davasının hangi aşamada olduğunu ve kesinleşme durumunu tespit edin.
- Tasfiye talebinin ayrı dava olarak mı, yoksa boşanma sonrası mı ileri sürüleceğine karar verin.
- Taşınmaz, araç, banka ve şirket paylarına ilişkin kayıtları rejimin sona erdiği tarih itibarıyla dondurun.
- Değer tespiti gerektiren kalemler için bilirkişi ve keşif talebini baştan dilekçeye yazın.
- Mal kaçırma şüphesi varsa ihtiyati tedbir talebini gerekçelendirerek ilk dilekçeye ekleyin.
Edinilmiş Mal Karinesini Yönetmek
Tasfiye davalarının ispat yükü çoğu zaman karine üzerinden dağılır: bir malın kişisel mal olduğunu ileri süren taraf bunu ispatlamak durumundadır. Bu nedenle miras, bağış veya evlilik öncesi edinim iddiaları belgeyle desteklenmelidir. Banka dekontları, tapu şerhleri, kredi ödeme planları ve satış sözleşmeleri; hangi paranın hangi mala dönüştüğünü göstermeye yarayan denkleştirme hesabının ham maddesidir. 6100 sayılı HMK çerçevesinde bu belgelerin dilekçeler teatisi aşamasında sunulması, sonradan ileri sürme yasağıyla karşılaşmamak için önemlidir.
Süre ve Delil Kaybının Sessiz Riski
Bankaların kayıt saklama süreleri, şirket defterlerine ulaşım imkânı ve tanıkların hatırlama gücü zamanla azalır. Tasfiye talebinde geç kalmanın yarattığı asıl zarar, çoğunlukla hakkın kaybı değil ispatın imkânsızlaşmasıdır. Bu nedenle boşanma dosyası devam ederken bile delil toplama takvimi ayrı bir liste olarak yürütülmelidir.
Değerlendirme
Bu anlatım genel çerçeveyi verir; evlilik tarihi, rejim türü ve malvarlığının yapısı sonucu belirgin biçimde değiştirir. Talep zamanlaması ve tedbir stratejisi için dosyanızın ayrıntılı incelenmesi önerilir.