Boşanma sürecinde en çok değer kaybı, mal rejimi tasfiyesi görüşülmeye başlamadan önce malvarlığının el değiştirmesiyle yaşanır. Katılma alacağı hukuken korunsa da, tasfiyeye konu edilecek değer ortadan kalktığında alacak fiilen tahsil edilemez hâle gelir. Bu nedenle tasfiye dosyalarında asıl mesele hesaplama değil, hesaplamanın konusunu zamanında güvence altına almaktır. Aşağıda TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun ekseninde bir plan yer alıyor.
Tasfiyenin Sırası: Neden Boşanma Önce Gelir?
Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi, 2002 yılında yürürlüğe giren düzenlemeyle getirilmiştir ve daha önceki dönem bakımından ayrı bir değerlendirme gerekir. Tasfiye talebi kural olarak boşanma hükmü kesinleştikten sonra sonuçlandırılır; bu nedenle tasfiye davası boşanmayla birlikte açılsa dahi mahkeme çoğu zaman bekletici mesele yapar. Bu bekleme dönemi, tedbir talep edilmediğinde malvarlığının erimesi için elverişli bir aralık yaratır.
İki Farklı Tedbir Türünü Karıştırmamak
- Boşanma davasında hâkimin eşlerin ve çocukların korunmasına yönelik olarak verdiği tedbirler
- Malvarlığının devrini önlemeye yönelik ihtiyati tedbir talebi
- Şiddet ve tehdit hâllerinde 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen koruyucu ve önleyici tedbirler
- Alacağın güvence altına alınmasına yönelik ihtiyati haciz talebi
- Tapu kaydına şerh verilmesi ve banka hesaplarına yönelik tedbir
Tedbir Talebinin Usul Şartları
İhtiyati tedbir talebinde bulunan taraf, hakkının varlığını yaklaşık olarak ispatlamak zorundadır; soyut endişe beyanı tek başına yeterli değildir. Bu nedenle talep dilekçesine tapu kayıtları, araç kayıtları, şirket pay defteri örnekleri ve hesap hareketlerine ilişkin belgeler eklenmelidir. Mahkeme tedbir kararı verirken teminat isteyebilir. Karşı taraf, tedbire karşı kanunda öngörülen kısa süre içinde itiraz edebilir; itiraz süresinin kaçırılması durumunda tedbirin kaldırılması için farklı bir gerekçe göstermek gerekir.
Hesap Kalemlerinin Ayrıştırılması
- Evlilik tarihi ile mal rejiminin sona erdiği tarih net biçimde belirlenir.
- Kişisel mal ile edinilmiş mal ayrımı, edinim tarihine ve kaynağına göre yapılır.
- Miras veya bağış yoluyla gelen değerler ayrı bir listede tutulur.
- Kredi ödemeleri ve katkı payı iddiaları belgeleriyle eşleştirilir.
- Tasfiye tarihindeki değer esas alınacağından güncel değer tespiti için teknik hazırlık yapılır.
Kapanış
Yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; evlilik tarihi, malvarlığının yapısı ve rejim sözleşmesinin varlığı sonucu değiştirir. Tedbir kararı gerektiren durumlarda gecikilmemesi ve dosyanın hukuki değerlendirmeden geçirilmesi önerilir.