Boşanmanın mali sonuçları içinde en teknik başlık mal rejiminin tasfiyesidir. Bu dosyalarda sonuç, tarafların anlatımından çok banka, tapu ve sicil kayıtlarının kurduğu tabloya bağlıdır. Bu nedenle delil toplama planı, dava dilekçesinden önce hazırlanmalıdır.
Hangi Rejim, Hangi Tarih Aralığı
Türk Medeni Kanunu'nda yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır. Evlilik tarihi ile mal rejiminin sona erdiği tarih arasındaki aralık, tasfiyenin sınırlarını çizer; boşanma davasında rejim, dava tarihi itibarıyla sona ermiş sayılır. Taraflar arasında düzenlenmiş bir mal rejimi sözleşmesi varsa bütün hesap ona göre kurulur. Bu tarihlerin yanlış alınması, hesabın tamamını geçersiz kılar.
Kişisel Mal ile Edinilmiş Mal Ayrımı
- Evlenmeden önce sahip olunan değerler ile miras ve karşılıksız kazandırmalar kişisel maldır
- Kişisel malın gelirleri kural olarak edinilmiş mal sayılır
- Bir malın edinilmesinde hem kişisel hem edinilmiş kaynak kullanılmışsa denkleştirme hesabı yapılır
- Malın değerinde meydana gelen artışın hangi kaynağa isabet ettiği ayrıca belirlenir
- Aksi ispatlanmadıkça malların edinilmiş sayılacağına ilişkin karine, ispat yükünü belirler
Delil Toplama Sırası
Tapu müdürlüğünden taraflar adına kayıtlı ve devredilmiş taşınmazların tam listesi, trafik tescil kayıtları, banka hesap ekstreleri, kredi dosyaları, SGK hizmet dökümü ve varsa şirket ortaklık kayıtları istenmelidir. Konut kredisiyle alınan taşınmazlarda taksitlerin hangi tarihte ve hangi hesaptan ödendiği kalem kalem gösterilmelidir; katılma alacağının hesabı büyük ölçüde bu ödeme tablosuna dayanır. Rejimin sona ermesinden kısa süre önce yapılan devirler, karşılıksız kazandırma iddiasıyla ayrıca sorgulanır.
Katkı Payı ile Katılma Alacağını Karıştırmamak
Rejimin türüne ve malın edinildiği döneme göre talebin katkı payı alacağı mı yoksa katılma alacağı mı olduğu değişir. Dilekçede yanlış nitelendirme yapılması, hesaplama yönteminin ve değerlendirme anının hatalı belirlenmesine yol açar. Talebin, bilirkişi raporu sonrası artırılabilecek biçimde kurulması pratik bir gerekliliktir.
Anlaşmalı Çözümde Dikkat Edilecekler
Aile mahkemelerinde anlaşmalı boşanma protokolü, mal rejimi alacaklarından feragat içeriyorsa sonradan dava açma imkânını kapatır. Protokol yazılırken taşınmaz devirlerinin tapuda ne zaman yapılacağı, kredi borcunun kimde kalacağı ve ziynet eşyalarının durumu ayrı maddeler hâlinde düzenlenmelidir. 4787 sayılı Kanun kapsamında görevli aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesinin aile mahkemesi sıfatıyla baktığı da unutulmamalıdır.
Bu yazıda yer alan bilgiler genel niteliktedir; evlilik süresi, malvarlığının yapısı ve varsa sözleşme sonucu tümüyle değiştirebilir. Tasfiye talebinizi kurgulamadan önce kayıtlarınızı bir avukatla birlikte incelemeniz yararlı olur.