Evlilik birliği sona ererken en çok değer kaybı, hukuki hatadan değil gecikmeden doğar. Mal rejiminin tasfiyesi konuşulmaya başlandığı anda, taşınmazlar devredilebilir, hesaplar boşaltılabilir, şirket payları el değiştirebilir. Türk Medeni Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve aile mahkemelerine ilişkin 4787 sayılı Kanun çerçevesinde geçici tedbir, bu riski durduran ilk araçtır. Bu rehber, tedbir talebini hangi belgelerle desteklemek gerektiğini ve protokol ile yargılama arasındaki seçimi ele alıyor.
Tedbir talebi neden erken yapılmalı
Geçici tedbir, mevcut durumu koruma amacı taşır; ortadan kalkmış bir malvarlığını geri getirmez. Bu nedenle talebin zamanlaması içeriğinden daha belirleyicidir. Talep soyut bir endişeye değil, somut bir riske dayandırılmalıdır: son dönemde yapılan devirler, hesaptan çekilen olağandışı tutarlar, satış ilanı verilmiş bir taşınmaz veya şirket pay defterindeki değişiklik bu riski gösteren tipik verilerdir.
Malvarlığı envanteri: hangi kayıt nereden
Tedbir talebi de tasfiye hesabı da aynı temele oturur: eşlerin malvarlığının eksiksiz dökümü. Bu döküm için toplanacak kayıtlar şunlardır:
- Her iki eş adına kayıtlı taşınmazlar ve evlilik süresince yapılmış devirler
- Banka hesapları, kredi kartı borçları, tüketici ve konut kredisi sözleşmeleri
- Şirket ortaklıkları, pay oranları ve son dönemdeki pay devirleri
- Araç kayıtları, bireysel emeklilik ve yatırım hesapları
- Evlilik tarihindeki malvarlığını gösteren, edinilmiş mal ayrımı için gerekli belgeler
Bu kayıtların bir bölümü ancak mahkeme aracılığıyla ilgili kurumlardan istenebildiğinden, hangi bilginin hangi yolla getirtileceği dilekçe aşamasında planlanmalıdır.
Katkı ve katılma iddiasında belge
Tasfiye tartışmasının merkezinde, hangi malın hangi kaynakla edinildiği sorusu bulunur. Bir taşınmazın satın alınmasında kullanılan paranın evlilik öncesi birikimden mi, miras yoluyla gelen bir değerden mi, yoksa evlilik içinde elde edilen gelirden mi karşılandığı sonucu doğrudan etkiler. Bu nedenle ödeme akışını gösteren banka kayıtları, kredi ödemelerinin hangi hesaptan yapıldığı ve varsa aile içi para transferleri kronolojik olarak dizilmelidir. Değerin hangi tarihe göre hesaplanacağı da baştan netleştirilmesi gereken bir başlıktır.
Protokol mü, yargılama mı
Anlaşmalı yol, süreyi ve maliyeti belirgin biçimde azaltır; ancak yalnızca envanterin gerçekten bilindiği hâllerde güvenlidir. Karşı tarafın malvarlığı hakkında eksik bilgiyle imzalanan bir protokol, sonradan öğrenilen değerler bakımından ciddi mağduriyet doğurur. Protokolü imzalamadan önce, kayıtların getirtilmesini beklemek çoğu dosyada daha isabetlidir. Metinde her kalemin kime kalacağı, taşınmazlarda tescilin ne zaman yapılacağı, kredi borçlarının kimin üstlenip nasıl kapatacağı ve ödeme takvimi ayrı ayrı yazılmalıdır. Mal rejimine ilişkin taleplerin saklı tutulup tutulmadığı da açıkça belirtilmelidir.
Kapanış
Bu açıklamalar genel çerçeve niteliğindedir. Uygulanan mal rejimi, evlilik tarihi ve malvarlığının yapısı hesabı bütünüyle değiştirir. Protokol imzalamadan veya tedbir talebinde bulunmadan önce dosyanızı bir aile hukuku avukatıyla değerlendirmeniz yerinde olur.