Evliliğin sona ermesi sürecinde alacak talebi ne kadar haklı olursa olsun, malvarlığı dava sonuçlanmadan elden çıkarılmışsa karar kâğıt üzerinde kalabilir. Bu nedenle mal rejimi dosyalarında iki şey aynı anda yürütülür: malvarlığının belgeyle ortaya konması ve gerektiğinde geçici tedbirle korunması. Aşağıdaki çerçeve, TMK ve HMK ekseninde bu iki hattı birlikte ele alır.
Malvarlığının Tarih Çizgisiyle Çıkarılması
Talep yazılmadan önce, evlenme tarihinden itibaren edinilen değerlerin listesi hazırlanmalıdır. Tapu kayıtları, araç tescilleri, banka ve yatırım hesapları, şirket payları ve bireysel emeklilik birikimleri bu listeye girer. Her kalemin ne zaman edinildiği ve hangi kaynakla ödendiği ayrıca not edilmelidir; çünkü tartışma çoğu zaman malın varlığında değil, edinilme zamanında ve kaynağında düğümlenir.
Kişisel Mal İddiasına Karşı Belge
Karşı taraf çoğu kez taşınmazın miras veya bağış yoluyla geldiğini ya da evlilik öncesi birikimle alındığını ileri sürer. Bu iddianın karşılanması için ödeme akışının gösterilmesi gerekir.
- Satış bedelinin hangi hesaptan ve hangi tarihlerde ödendiğini gösteren dekontlar
- Konut kredisi kullanıldıysa taksitlerin kim tarafından ödendiğine ilişkin kayıtlar
- Evlilik öncesi birikim iddiasını karşılayan hesap özetleri
- Tadilat, tapu harcı ve benzeri katkı harcamalarına ilişkin fatura ve ödeme belgeleri
Devir Şüphesi Varsa Tedbir Talebini Somutlaştırmak
Tedbir talebi soyut endişeyle değil, somut hazırlık işaretleriyle desteklendiğinde karşılık bulur. Satış ilanları, tapuda yapılan sorgular, şirket pay devrine ilişkin kayıtlar veya hesaplardan yapılan olağandışı çıkışlar bu kapsamda sunulabilir. Talebin hangi taşınmaz, hangi hesap veya hangi pay bakımından istendiğinin açıkça yazılması, kararın uygulanabilirliği açısından belirleyicidir. Genel ifadelerle istenen tedbirler çoğu zaman uygulamada karşılıksız kalır.
Boşanma Dosyasıyla İlişkiyi Kurmak
Mal rejiminden doğan alacak taleplerinin görülmesi, boşanmanın kesinleşmesiyle bağlantılıdır. Bu nedenle iki dosyanın takvimi birlikte planlanmalı, boşanma dosyasında verilen beyanların mal rejimi tartışmasında nasıl okunacağı önceden değerlendirilmelidir. Boşanma aşamasında yapılan geniş kapsamlı feragat beyanları, sonraki alacak talebini kapatabilir.
Protokolle Bitirmek ile Yargılamayı Sürdürmek
Malvarlığı sınırlıysa ve kayıtlar üzerinden hesap kolayca yapılabiliyorsa, protokolle çözüm hem hızlı hem öngörülebilirdir. Buna karşılık şirket payı, yurt dışı varlık ya da üçüncü kişi adına kayıtlı mal iddiası varsa, hesap ancak yargılama içinde netleşir. Protokol tercih edildiğinde, hangi kalemlerin karşılıklı olarak kapatıldığı tek tek yazılmalı; kapsam dışı bırakılan varlıklar açıkça belirtilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. Her evlilikte rejimin türü, edinim tarihleri ve ödeme kaynakları farklı sonuç doğurabileceğinden, adım atmadan önce hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.