Mal rejiminden doğan alacak davalarında asıl zorluk, çoğu zaman kararın alınmasından sonra başlar. Elinde lehine hüküm bulunan taraf, karşı tarafın malvarlığına ulaşamadığı için sonuç alamaz. Bu rehber, TMK kapsamındaki katılma alacağı ve benzeri taleplerin baştan tahsil edilebilir biçimde kurgulanmasına odaklanır.
Talebi Ölçülebilir Kurmak
İcra edilemeyen kararların büyük bölümü, hüküm fıkrasının belirsiz olmasından kaynaklanır. Talebin hangi mala, hangi döneme ve hangi hesap yöntemine dayandığı baştan gösterilmelidir. Dosyanın açılışında netleşmesi gereken unsurlar:
- Evlilik tarihi ile rejimin sona erdiği tarihin kesin biçimde belirlenmesi
- Her bir malın edinme tarihi ve edinmede kullanılan kaynağın gösterilmesi
- Kişisel mal iddiası varsa buna dayanak belgenin dosyaya konulması
- Talep edilen bedelin hangi değerleme anına göre istendiği
Karar Beklenirken Malvarlığının Korunması
Uygulamadaki en somut risk, yargılama sürerken taşınmazın veya aracın üçüncü kişiye devredilmesidir. Hüküm kesinleştiğinde karşı tarafın üzerinde işlem yapılabilir bir mal kalmamışsa, kazanılan dava kağıt üzerinde kalır. Bu nedenle dava açılırken tapu ve trafik kayıtlarının güncel durumu tespit edilmeli, teminat ve tedbir seçenekleri yargılamanın başında değerlendirilmelidir. HMK, geçici hukuki koruma taleplerinin gerekçelendirilmesini gerektirir; soyut endişe beyanı yeterli görülmez.
Anlaşmalı Çözüm Metnini İnfaz Edilebilir Yazmak
- Ödemenin tutarını, para birimini ve son ödeme gününü açıkça yazın.
- Taksitli ödemede bir taksitin aksaması halinde ne olacağını metne koyun.
- Taşınmaz devri öngörülüyorsa devrin hangi tarihte ve hangi masrafla yapılacağını belirtin.
- Karşılıklı feragat ifadelerinin kapsamını sınırlayın; genel ibare sonradan itiraz doğurur.
- Metnin aile mahkemesi tarafından onaylanmasını sağlayın; imzalı özel belge ile ilam aynı güce sahip değildir.
Uzlaşma ile Yargılamayı Sürdürme Kararı
Anlaşma yolu, tahsil süresini kısaltabildiği için çoğu dosyada makul bir seçenektir. Ancak karşı tarafın ödeme gücü belirsizse, indirimli bir anlaşma gerçek bir kazanç sağlamaz. Karar verirken karşı tarafın bilinen malvarlığı, ödeme geçmişi ve sunulan teminatın niteliği birlikte tartılmalıdır. 4787 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemelerinin sulhe yönelik yaklaşımı bu görüşmelerde alan açar; ancak sulh, ancak infaz edilebilir yazıldığında değer taşır.
Kapanış
Mal rejimi dosyasında hedef, kararı almak değil karşılığını almaktır. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır ve her evliliğin mal yapısı farklıdır. Kendi dosyanızdaki tarih ve kayıtları bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yararlı olacaktır.