Nafaka uyuşmazlıklarında tarafların çoğu haklılığını anlatmakta zorlanmaz; zorlandıkları nokta bunu HMK'nın öngördüğü zaman ve biçimde ispatlamaktır. TMK'nın nafakaya ilişkin hükümleri ile 4787 sayılı Kanun çerçevesinde aile mahkemesinde yürüyen bu süreçte, delilin sunulma anı çoğu zaman içeriğinden daha belirleyicidir.
Önce Nafaka Türünü Doğru Adlandırmak
Tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakası birbirinden farklı şartlara tabidir ve farklı delillerle desteklenir. Dava dilekçesinde talep yanlış adlandırıldığında, mahkeme talebi nitelendirse bile ispat yükü ve dayanak olgular kayar. Örneğin çocuk için istenen katkı ile eşin ekonomik durumuna dayanan talep, aynı dosyada dahi ayrı gerekçelendirilmelidir.
Ekonomik Durumun Delillendirilmesi
Nafaka miktarı, tarafların gerçek ekonomik gücü üzerinden belirlenir. Bu nedenle dilekçe ekinde sunulacak belgeler baştan planlanmalıdır:
- SGK hizmet dökümü ve güncel ücret bordroları
- Vergi kayıtları, ticari faaliyet varsa gelir beyanları
- Tapu, araç ve banka hesaplarına ilişkin kayıtların ilgili kurumlardan istenmesi talebi
- Kira, okul, tedavi ve düzenli giderleri gösteren belgeler
- Görünen gelir ile fiili yaşam düzeyi arasındaki farkı gösteren somut veriler
Delilin Zamanında Bildirilmesi
Yazılı yargılamada dilekçeler teatisi tamamlandıktan sonra yeni delil ileri sürmek kural olarak sınırlıdır. Tanık listesinin süresinde verilmemesi, belgelerin dilekçede gösterilmeden sonradan sunulması ya da müzekkere taleplerinin geç dile getirilmesi, esasen haklı bir talebin eksik incelenmesine yol açar. Delil listesi, dava açılmadan önce hazırlanması gereken bir belgedir.
Karara ve Ara Karara İtiraz Hattı
Yargılama sırasında verilen tedbir nafakası kararlarına karşı itiraz yolu ile hükmün kendisine karşı kanun yolu birbirinden ayrıdır. Tedbir kararının miktarına yönelik itiraz, koşullardaki değişikliği gösteren yeni belgelerle desteklenmelidir. Hüküm aşamasında ise istinaf dilekçesi, kararın hangi delili değerlendirmediğini ya da hangi olguyu yanlış tespit ettiğini nokta atışı göstermelidir; genel itirazlar sonuç doğurmaz.
Usule Aykırı İşlem: Sık Rastlanan Beş Hata
Nafaka dosyalarında en çok karşılaşılan usul sakatlıkları; yetkili mahkemenin yanlış seçilmesi, karşı tarafa tebligatın yanlış adrese çıkarılıp yargılamanın yokluğunda ilerlemesi, talep sonucunun rakamla ve artırım istemiyle birlikte yazılmaması, harç eksikliğinin süresinde tamamlanmaması ve sonradan artırım talebinin usulüne uygun ıslah edilmemesidir. Bunların her biri, esasa hiç girilmeden hak kaybı doğurabilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; nafaka değerlendirmesi tarafların kişisel ve ekonomik koşullarına göre değişir. Dosyanızı açmadan önce delil planınızı bir avukatla birlikte oluşturmanız yararlı olacaktır.