Boşanma veya ayrılık sürecinde hükmedilen nafaka, kâğıt üzerinde kalmaması için icra edilebilir olmalıdır. Tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakası olmak üzere farklı türleri bulunan bu alacağın tahsili, kendine özgü kurallara tabidir.
Nafaka Türleri ve Amaçları
Tedbir nafakası dava süresince geçici olarak; iştirak nafakası çocuğun bakımı için; yoksulluk nafakası ise boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş için hükmedilir. Her türün doğuş anı ve sona erme koşulları farklı olduğundan, icraya konu edilen miktarın hangi türe dayandığı açıkça belirlenmelidir.
Kararın İcraya Konması
Kesinleşme aranmaksızın nafaka kararları icra takibine konabilir. Birikmiş nafaka ile işleyecek aylık nafaka ayrı kalemler olarak takip edilir. Borçlunun ödememesi durumunda, nafaka alacağının kendine özgü bir yaptırım rejimi bulunduğu unutulmamalıdır.
Takipte Dikkat Edilecekler
- Geçmiş dönem nafakası ile cari nafakanın ayrı gösterilmesi
- Ödeme emrinin borçluya usulüne uygun tebliği
- Yapılan kısmi ödemelerin hangi döneme mahsup edildiği
- Nafakanın uyarlanması gerekiyorsa ayrı dava açılması
Nafakanın Değiştirilmesi ve Kaldırılması
Tarafların ekonomik ve sosyal durumu zamanla değişebilir. Bu hâlde nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması için aile mahkemesine yeni bir dava açılması gerekir; icra dairesi tek başına miktarı değiştiremez. Çocuğun ergin olması gibi hâller iştirak nafakasını etkiler.
Görev ve Yetki
Nafakaya ilişkin davalarda görevli mahkeme aile mahkemesidir; bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi bakar. Yetki bakımından ise nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi çoğu durumda başvurulabilecek mahkemedir.
Nafaka tahsili ve uyarlanması birbirinden ayrı süreçlerdir; hangi yolun izleneceği somut duruma göre değiştiğinden, adım atmadan önce bir hukukçudan görüş almanız yararınıza olur.