Aile mahkemesinden çıkan bir nafaka kararı tek başına ödemeyi sağlamaz; kararın icra edilebilir hale getirilmesi ve düzenli takibi ayrı bir emek gerektirir. Bu rehber, kararı elinde tutan tarafın hangi sırayla hareket etmesi gerektiğini ve tahsilatın hangi noktalarda tıkandığını anlatır.
Hangi Nafaka, Hangi Anda İcraya Konur
Tedbir nafakası dava sürerken hüküm doğurur ve kesinleşme beklenmeden takibe konulabilir. Yoksulluk ve iştirak nafakası bakımından ise kararın niteliği ve kesinleşme durumu belirleyicidir. Kararın hüküm fıkrasında nafakanın başlangıç tarihi, aylık tutarı ve artış şartı açıkça yazılmamışsa, icra dosyasında sürekli itirazla karşılaşılır. Bu nedenle ilk kontrol hüküm fıkrasının okunabilirliğidir.
Takip Talebinde Sık Yapılan Hatalar
- Birikmiş nafaka ile işleyecek aylık nafakayı tek kalemde göstermek.
- Artış oranı öngörülmüşse hesabı dayanaksız bırakmak ve tabloyu dosyaya koymamak.
- Ödenen kısmi tutarları mahsup etmeden takip başlatmak.
- Adres araştırması yapılmadan tebligat çıkarıp süreyi boşa harcamak.
Borçlunun Ekonomik Haritasını Çıkarmak
Nafaka alacağında maaş haczi en etkili yoldur; maaş üzerindeki haciz sınırı bakımından nafaka alacakları diğer alacaklardan farklı bir konumdadır ve öncelikli olarak dikkate alınır. Bunun yanında bankalar, tapu, trafik ve sosyal güvenlik kayıtları üzerinden yapılacak araştırma tek seferlik değil, periyodik olarak tekrarlanmalıdır. İşten ayrılma bildirimi geldiğinde dosya beklemeye alınmamalı, yeni işveren araştırması hemen başlatılmalıdır.
Ödememenin Cezai Yaptırımı
Nafaka hükmüne rağmen ödeme yapmayan borçlu hakkında icra ceza mahkemesinde tazyik hapsi istemli şikâyet yolu bulunur. Bu yol, ödemeyi zorlamaya yönelik olduğundan borç ödendiğinde sonuç doğurmaz. Şikâyet hakkı ihlalin öğrenilmesinden itibaren işleyen kısa bir süreye tabidir ve her ödenmeyen dönem için ayrıca değerlendirilir; bu sürenin kaçırılması alacağı ortadan kaldırmasa da en etkili baskı aracını devre dışı bırakır.
Nafakanın Uyarlanması Gündeme Gelirse
- Karşı taraf indirim veya kaldırma davası açtığında, ödeme yükümlülüğü kural olarak dava süresince devam eder.
- Gelir ve gider değişikliği belgeye bağlanmadan yapılan savunmalar zayıf kalır.
- Uyarlama davası ile devam eden icra takibi birlikte takip edilmeli, dosyalar birbirine bildirilmelidir.
- 4787 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemesinin görev alanına giren taleplerin ayrı dilekçeyle sunulması karışıklığı önler.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Tarafların gelir durumu, çocuğun ihtiyaçları ve karardaki ifade biçimi tahsilat stratejisini değiştirdiğinden, dosyaya özel değerlendirme yapılması yerinde olur.