Boşanma sonrası ya da ayrı yaşayan ebeveynler arasında en hassas konu velayettir. Bu davada hâkimi yönlendiren ölçüt tarafların talebinden çok, çocuğun üstün yararıdır. Bu rehber TMK ve HMK ekseninde velayet sürecini ele alır.
Velayeti Belirleyen Ölçüt
Mahkeme, velayeti düzenlerken çocuğun bedensel ve ruhsal gelişimi, eğitim düzeni ve mevcut çevresiyle bağı gibi unsurları değerlendirir. Ebeveynin ekonomik durumu tek başına belirleyici değildir; çocukla kurulan ilişkinin niteliği çoğu zaman daha ağır basar. Belirli bir yaşın üzerindeki çocuğun görüşü de dikkate alınır.
Uzman İncelemesinin Rolü
Velayet dosyalarında pedagog, psikolog ve sosyal çalışmacıdan oluşan uzman incelemesi (sosyal inceleme raporu) sıkça başvurulan bir yoldur. Bu raporun içeriği kararı önemli ölçüde etkilediğinden, görüşme sürecine hazırlıklı ve çocuk odaklı yaklaşılması gerekir.
Velayetin Değiştirilmesi
- Velayet sahibinin çocuğun sağlığını veya gelişimini tehlikeye atması
- Ebeveynin fiilen velayeti gereği gibi kullanamaması
- Çocuğun yerleşik düzeninde köklü ve haklı bir değişiklik doğması
Velayet kararı kesin hüküm oluşturmaz; koşullar değiştiğinde her zaman yeniden düzenlenmesi istenebilir.
Kişisel İlişki ve İcra
Velayet kendisine verilmeyen ebeveynin çocukla kişisel ilişki kurma hakkı ayrıca düzenlenir. Bu düzenlemeye uyulmaması halinde icra yoluyla teslim gündeme gelebilir; ancak burada da çocuğun yararı öncelenir.
Açıklamalar geneldir. Her ailenin koşulları ve çocuğun ihtiyaçları farklı olduğundan, velayet uyuşmazlığında dosyanızın özelinde hukuki destek almanız yerinde olur.