Velayet uyuşmazlıklarında nihai karar aylar sürebilir; çocuğun bu süre boyunca kiminle yaşayacağı ve diğer ebeveynle nasıl görüşeceği ise geçici tedbirlerle belirlenir. 4787 sayılı Kanunla kurulan aile mahkemeleri, TMK ve HMK çerçevesinde bu tedbirleri dava süresince verebilir. Aşağıdaki başlıklar, usule aykırı işlem nedeniyle tedbir talebinin karşılıksız kalmasını önlemeye yöneliktir.
Talebin Dilekçede Açıkça Kurulması
Geçici velayet ve kişisel ilişki düzenlemesi, dilekçede ayrı bir talep başlığı altında ve somut biçimde istenmelidir. "Gerekli tedbirlerin alınması" biçimindeki genel ifadeler, hangi düzenlemenin talep edildiğini göstermez. Talebin içeriği; çocuğun hangi ebeveyn yanında kalacağını, görüşme gün ve saatlerini, teslim yerini ve tatil dönemlerini kapsayacak açıklıkta yazıldığında, verilecek karar da uygulanabilir olur.
Çocuğun Üstün Yararını Belgelendirmek
- Okul devam ve başarı durumunu gösteren kayıtlar
- Sağlık geçmişi ve varsa düzenli tedavi ihtiyacı
- Çocuğun fiilen kimin yanında, hangi düzende yaşadığına ilişkin kayıtlar
- Ebeveynlerin çalışma saatleri ve bakım desteği imkânları
- Uzman incelemesine sunulacak somut gözlem başlıkları
Ara Kararın Uygulanması
Tedbir kararı alınması ile fiilen uygulanması farklı aşamalardır. Kişisel ilişkiye ilişkin kararların yerine getirilmemesi hâlinde izlenecek yol, kararın kapsamı ve içeriğine göre değişir. Kararda teslim saati, yeri ve tarafların yükümlülükleri belirsiz bırakılmışsa, uygulama aşamasında yeni bir uyuşmazlık doğar. Bu nedenle karar metninin taraflara tebliğinden sonra dahi açıklığa kavuşturulması gereken noktalar varsa, gecikmeden mahkemeye başvurulmalıdır.
Uzman Raporu ve İtiraz
Sosyal inceleme veya pedagog raporu, dosyanın en etkili delillerinden biridir. Rapordaki tespitlere itiraz edilecekse, itirazın hangi somut gözleme, hangi belgeye dayandığı gösterilmelidir. Genel nitelikte ve gerekçesiz itirazlar, raporun ağırlığını değiştirmez.
Bilgi Notu
Buradaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir. Çocuğun yaşı, tarafların yaşadığı yerler ve dosyadaki özel koşullar tedbir talebinin kurgusunu değiştirir. Aile hukuku uyuşmazlıklarında somut duruma göre hukuki değerlendirme alınması önerilir.