Boşanma sürecinin en hassas başlığı çoğu zaman çocuğun velayetidir. Anlaşmalı boşanmada bu konu, taraflarca hazırlanan protokolle düzenlenir ve hâkimin onayıyla hüküm halini alır. TMK bu düzenlemede çocuğun üstün yararını merkeze koyar.
Velayette Belirleyici Ölçüt
Velayet tayininde hâkim, ebeveynlerin taleplerinden çok çocuğun sağlıklı gelişimini gözetir. Çocuğun yaşı, alıştığı çevre, eğitim düzeni ve duygusal bağları değerlendirilir. Belirli yaşın üzerindeki çocukların görüşü de dikkate alınır. Velayetin bir ebeveynde olması, diğerinin çocukla kişisel ilişki kurma hakkını ortadan kaldırmaz.
Protokolün Zorunlu Başlıkları
Anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların tüm mali ve kişisel sonuçlarda uzlaştığını göstermelidir:
- Velayetin kime bırakılacağı ve kişisel ilişki takvimi
- İştirak nafakası ile varsa yoksulluk nafakası
- Maddi ve manevi tazminat konusundaki mutabakat
- Mal paylaşımına ilişkin irade
Duruşma ve Hâkimin Denetimi
Anlaşmalı boşanmada hâkim, tarafları bizzat dinler ve iradelerinin serbestçe açıklandığını denetler. Protokoldeki bir düzenleme çocuğun yararına aykırı görülürse hâkim onaylamayabilir; bu durumda taraflardan değişiklik istenir. Bu yüzden protokol, uygulanabilir ve çocuk merkezli kurgulanmalıdır. Aile mahkemelerinin kuruluşunu düzenleyen 4787 sayılı Kanun görevli mahkemeyi belirler.
Değişen Koşullar
Velayet ve nafaka, kesin hüküm gibi değişmez değildir. Koşulların esaslı biçimde değişmesi halinde velayetin değiştirilmesi ya da nafakanın uyarlanması için yeni dava açılabilir.
Her ailenin dinamiği ve çocuğun ihtiyaçları farklıdır. Protokolünüzü imzalamadan önce hükümlerin uygulanabilirliğini bir hukukçuyla gözden geçirmeniz önerilir.