Boşanma davası sona erdiğinde asıl mesele çoğu zaman kararın kağıt üzerinde kalmaması, yani fiilen uygulanabilmesidir. Nafaka, tazminat ve velayete ilişkin hükümlerin ne zaman ve nasıl icra edilebileceği ayrı bir uzmanlık gerektirir. Bu rehber, boşanma kararının icra edilebilirliğini ele alır.
Kesinleşme ve İcra İlişkisi
Boşanma hükmünün kişisel duruma ilişkin kısımları kesinleşmeden nüfusa işlenmez. Ancak nafaka gibi bazı fer'i hükümler, kararın niteliğine göre daha erken icra takibine konu edilebilir. TMK ve HMK çerçevesinde hangi hükmün ne zaman uygulanabilir hale geldiği, kararın gerekçesi ve türüyle birlikte okunmalıdır.
Nafaka ve Tazminatın Tahsili
- Tedbir nafakası dava sürerken, yoksulluk ve iştirak nafakası karar sonrası gündeme gelir
- Ödenmeyen nafaka için ilamlı icra takibi başlatılabilir
- Maddi ve manevi tazminat hükümleri kesinleşmeye bağlı olarak takibe konulur
Aile Mahkemesinin Rolü
4787 sayılı Kanun ile kurulan aile mahkemeleri, boşanma ve fer'ileri bakımından uzmanlaşmış mercilerdir. Velayet, kişisel ilişki tesisi ve nafaka uyarlaması gibi taleplerin buraya yöneltilmesi gerekir. Şartlar değiştiğinde nafakanın artırılması veya azaltılması için yeniden aile mahkemesine başvurulur.
Sık Karşılaşılan Uygulama Sorunları
Uygulamada en çok, tarafın yurt dışında olması, malvarlığının gizlenmesi veya ödeme emrinin tebliğindeki gecikmeler sorun yaratır. Nafaka yükümlülüğünü yerine getirmeyen borçlu bakımından tazyik hapsi gibi zorlayıcı yollar da bulunmakla birlikte, bunların şartları ve süreleri dikkatle takip edilmelidir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın malvarlığı ve tebligat durumu farklıdır. Kararın etkin biçimde uygulanabilmesi için sürecin bir hukukçu eşliğinde planlanması yerinde olur.