Miras ortaklığı, mirasçıların hepsini aynı hukuki kadere bağlayan bir birlikteliktir. Bu birliktelik sürerken açılan ortaklığın giderilmesi davaları, çoğu zaman mülkiyetin türü ve üç aylık ret süresi gözden kaçtığı için beklenenden farklı ilerler. Aşağıda tereke bağlamında usul ve belge sıralaması ele alınmaktadır.
Üç Aylık Ret Süresi Neden Her Şeyden Önce Gelir
Türk Medeni Kanunu, mirasın reddini yasal mirasçılar bakımından kural olarak mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten, atanmış mirasçılar bakımından ölüme bağlı tasarrufun bildirildiği tarihten başlayan üç aylık süreye bağlar. Bu süre içinde terekeye ilişkin tasarrufta bulunmak, ret hakkının kullanılamaz hâle gelmesi sonucunu doğurabilir. Terekenin borca batık olup olmadığı netleşmeden paylaşım adımlarına girişmek, mirasçıyı hem ret hakkından hem de savunma imkânından edebilir. Bu nedenle ilk üç ayda yapılacak iş paylaşım değil, tereke envanterinin çıkarılmasıdır.
Elbirliği Mülkiyetinden Paylı Mülkiyete
Miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda mirasçılar arasında elbirliği mülkiyeti doğar ve bu türde mirasçıların tek başına tasarrufu mümkün değildir. Ortaklığın giderilmesi talebi ya doğrudan tereke üzerinden ileri sürülür ya da önce elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi istenir. Hangi yolun seçileceği mirasçı sayısına, taşınmaz sayısına ve alacaklı baskısının bulunup bulunmadığına göre değişir.
Dosyaya Konulması Gerekenler
- Veraset ilamı veya noterden alınan mirasçılık belgesi
- Ölüm tarihli nüfus kayıt örneği ve mirasçılar listesi
- Tüm taşınmazlar için güncel tapu kaydı ve takyidat bilgisi
- Banka hesapları, araç kayıtları, ortaklık payları ve varsa vasiyetname
- Terekeye ait borçlar, vergi yükümlülükleri ve varsa icra dosyaları
Denkleştirme ve Muvazaa İddialarının Yeri
Mirasbırakanın sağlığında yaptığı devirler tartışmalıysa, ortaklığın giderilmesi davası bu tartışmayı tek başına çözmez. Tenkis veya muvazaa iddiası ayrı bir yargılamanın konusudur ve sonucu paylaşımı doğrudan etkiler. İki dosyanın birlikte planlanmaması, ortaklık giderildikten sonra geri dönülemeyen bir tabloya yol açabilir. Sağlığında yapılan kazandırmaların denkleştirmeye tabi olup olmadığı da baştan değerlendirilmelidir.
Sürelerin Tek Takvimde Toplanması
Ret süresi, mirasçılık belgesinin temini, taşınmaz kayıtlarının çıkarılması ve varsa dava açma süreleri tek bir çizelgede toplanmalıdır. Özellikle mirasçılardan birinin yurt dışında bulunması hâlinde tebligat süreleri uzayacağından planlama buna göre yapılmalıdır.
Bu içerik genel bilgi vermek için hazırlanmıştır; tereke yapısı ve mirasçı ilişkileri sonucu değiştirir. Üç aylık süre işlemeye başlamışsa vakit kaybetmeden bir hukukçuya danışmanız yerinde olur.