Miras açıldığında mirasçının önünde iki kritik konu belirir: borca batık bir tereke söz konusuysa mirası reddetmek, aksine hakkı zedelenmişse saklı payını korumak. Bu rehber, TMK ve HMK çerçevesinde her iki yolu ve bunların sürelerini ele alır.
Reddi Miras Ne Zaman Gündeme Gelir?
Terekenin borçları alacaklarından fazlaysa, mirasçı sorumluluktan kurtulmak için mirası reddedebilir. Reddi miras, yasada öngörülen üç aylık süre içinde sulh hukuk mahkemesine yapılacak beyanla gerçekleşir. Bu süre kaçırıldığında miras kabul edilmiş sayılabileceğinden, ölüm tarihi ve öğrenme anı dikkatle not edilmelidir.
Hükmen Reddi Karıştırmayın
Terekenin açıkça borca batık olduğu hallerde ret ayrıca beyan edilmeden de sonuç doğabilir; ancak alacaklı takibiyle karşılaşınca bu durumu ileri sürmek gerekir. İki yolun koşulları farklı olduğundan, hangisinin uygulanacağı terekenin durumuna göre belirlenir.
Saklı Pay ve Tenkis
- Miras bırakanın sağlığında yaptığı bağış ve tasarrufların saklı payı zedeleyip zedelemediği
- Saklı paylı mirasçının tenkis davasıyla payını geri isteyebilmesi
- Muvazaalı devirlerin gerçek iradeyi gizleyip gizlemediğinin araştırılması
Saklı pay, belirli mirasçılara yasanın tanıdığı ve vasiyet ya da bağışla dahi tümüyle ortadan kaldırılamayan asgari haktır. Bu payın hesabı, tereke mevcudu ve yapılan tasarrufların birlikte incelenmesini gerektirir.
Belgelerin Toplanması
Tapu kayıtları, banka hareketleri, vasiyetname ve bağış belgeleri hem ret hem tenkis dosyasında belirleyicidir. Terekenin gerçek durumunu ortaya koymadan atılacak adım isabetsiz olabilir.
Her miras dosyası, terekenin yapısı ve mirasçıların durumuna göre değerlendirilir; buradaki bilgiler geneldir. Süreye tabi işlemleri kaçırmamak için ölümün ardından bir hukukçuya danışmanız önerilir.