Miras bırakanın sağlığında yaptığı kazandırmalar, saklı paylı mirasçıların hakkını zedeleyebilir. Bu rehber TMK ve HMK çerçevesinde tenkis talebinin mantığını ve saklı payın nasıl hesaplandığını ele alır.
Saklı Pay Kavramı
Kanun, altsoy ve eş gibi belirli mirasçılara terekeden asgari bir pay güvence altına alır. Miras bırakan, ölüme bağlı tasarruf veya sağlararası kazandırmalarla bu payı ihlal ederse, saklı paylı mirasçı tenkis talep edebilir. Amaç, ihlal edilen kısmın geri alınmasıdır.
Tenkise Tabi Kazandırmalar
Yalnızca vasiyetnameler değil, bazı sağlararası bağışlar da tenkis kapsamına girebilir. Özellikle mirastan mal kaçırma amacıyla yapıldığı görülen devirler, muvazaa iddiasıyla birlikte değerlendirilebilir. Kazandırmanın türü, uygulanacak yöntemi belirler.
Hesabın Kurulma Sırası
- Terekenin ölüm anındaki net değerinin belirlenmesi
- Tenkise tabi kazandırmaların bu değere eklenmesi
- Saklı pay oranlarının mirasçı sıfatına göre hesaplanması
- İhlal edilen kısmın kazandırmalardan geri alınacak miktar olarak tespiti
Tenkis mi Muvazaa mı
Bir devrin görünüşte satış, gerçekte bağış olduğu düşünülüyorsa muvazaa; geçerli fakat saklı payı aşan bir bağış söz konusuysa tenkis gündeme gelir. İki talebin koşulları ve süreleri farklı olduğundan, dosyanın en başında doğru nitelendirme yapılması gerekir.
Süre Bilinci
Tenkis talebi belirli sürelere tabidir; mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrenmesi bu sürelerin işleyişinde belirleyicidir. Öğrenme anının belgelenmesi, ileride süre itirazlarına karşı savunmayı güçlendirir.
Miras hesapları terekenin yapısına göre büyük farklılık gösterir; tek bir kazandırmanın niteliği sonucu değiştirebilir. Aile ve tapu kayıtlarınızı hazırlayıp bir hukukçuyla görüşmeniz uygun olacaktır.