Miras bırakanın sağlığında yaptığı kazandırmalar saklı paya el uzatıyorsa, mirasçının başvuracağı yol tenkistir. Bu davada en sık yaşanan kayıp, sürenin öğrenmeye bağlı işlemesi ve hak düşürücü nitelik taşımasıdır. Bu rehber, TMK ve HMK çerçevesinde tenkis ve zamanaşımı yönetimini kontrol listesi düzeninde ele alır.
Tenkis Ne İşe Yarar?
Tenkis, saklı pay kurallarını aşan sağlararası veya ölüme bağlı kazandırmaların, saklı paylı mirasçının payını tamamlayacak ölçüde geri alınmasını sağlar. Dava kazandırmayı tümüyle geçersiz kılmaz; yalnızca saklı payı zedeleyen kısmı düzeltir. Bu nedenle hesaplama davanın çekirdeğidir.
Süre Bakımından Kritik Anlar
Tenkis süresi, mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrenmesine bağlı olarak işler ve ayrıca bir üst süre söz konusudur. Bu süreler hak düşürücü nitelik taşıdığından öğrenme anının belgelenmesi büyük önem taşır. Vasiyetnamenin açılması veya tapu devrinin fark edilmesi başlangıç anını etkileyebilir.
Hesaplama Kontrol Listesi
- Terekeyi aktif ve pasifiyle birlikte doğru belirleyin.
- Sağlararası kazandırmaları terekeye ekleyin.
- Denkleştirmeye tabi kazandırmalarla tenkisi karıştırmayın.
- Taşınmaz değerlemesinde güncel değeri esas alın.
Terekeye Erişim ve Delil
Mirasçı çoğu zaman kazandırmaların tam listesine sahip değildir. Banka kayıtları, tapu işlem dökümleri ve noter işlemleri üzerinden terekenin gerçek büyüklüğü ortaya çıkarılır. Bu bilgilere erişim uzun sürebileceğinden, dava süresini kaçırmamak için hazırlık erken başlamalıdır.
Tenkiste süre ve hesap birbirini besler; birinde yapılan hata diğerini de etkiler. Her tereke kendine özgüdür; bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, somut miras durumunuz için hukuki destek almanız önerilir.