Ticari ilişkide teminat amacıyla verilen bir çek-senet, ilişki bozulduğunda ispat tartışmasının merkezine oturur. TTK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde kambiyo senedinin biçimsel gücü yüksektir; buna karşı ileri sürülecek savunmanın ise yazılı dayanağa oturması beklenir. Taraflar arasındaki delil kaydı tam da bu noktada belirleyici olur.
Delil Sözleşmesi Ne İşe Yarar
Sözleşmeye konulan bir delil kaydı, uyuşmazlık halinde hangi kayıtların esas alınacağını önceden belirler. Cari hesap ekstresi, elektronik posta yazışması ya da sipariş sistemindeki kayıt, taraflarca kesin delil olarak kabul edilmiş olabilir. Bu kayıt, senedin teminat amacıyla verildiği savunmasını desteklemek bakımından çok kıymetlidir; çünkü kambiyo ilişkisinin dışındaki temel ilişkiyi görünür kılar.
Senedin Biçimsel Unsurlarını Önce Kontrol Etmek
- Kanunda aranan zorunlu kayıtların eksiksiz bulunup bulunmadığı
- Düzenleme ve vade tarihlerinin tutarlılığı
- Ciro zincirinin kesintisiz olup olmadığı
- Bedelin sonradan doldurulup doldurulmadığına ilişkin emareler
- Yetkili imza ve kaşe kullanımının şirket kayıtlarıyla uyumu
İtiraz Adımlarının Sırası
- Takip dosyası ve ekindeki senet sureti incelenir, ödeme emrinin tebliğ tarihi kaydedilir.
- İmzaya mı borca mı itiraz edileceği ayrı ayrı belirlenir; iki itirazın usulü ve sonucu farklıdır.
- Temel ilişkiyi gösteren sözleşme, irsaliye, fatura ve yazışmalar derlenir.
- Delil kaydı varsa metni dilekçeye aynen alınır ve kapsamı açıklanır.
- Takibin durdurulmasına ilişkin talep, gerekçesiyle birlikte ayrıca ileri sürülür.
Tebligat Gecikmesi ve Kısa Süreler
Kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz süreleri oldukça kısadır. Ödeme emrinin şirketin eski merkez adresine ya da ticaret sicilinde güncellenmemiş bir adrese gönderilmesi, itiraz hakkının fiilen kullanılamamasına yol açar. Bu nedenle sicil kayıtlarındaki adres ve elektronik tebligat bilgisinin güncel tutulması, sözleşme yönetiminin bir parçası sayılmalıdır. Tebliğin usulsüzlüğü ileri sürülecekse, mazbata ve sicil kayıtları birlikte sunulmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Senedin türü, takibin biçimi ve sözleşmedeki delil kaydının kapsamı sonucu doğrudan etkilediğinden, ödeme emrini aldığınız gün hukuki değerlendirme yaptırmanız gerekir.