Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda zaman, çoğu zaman haklılıktan daha belirleyicidir. Genel kurul kararı uygulanmaya başladıktan, paylar devredildikten veya şirket kayıtları değiştirildikten sonra verilen bir karar pratik değerini yitirebilir. Bu nedenle TTK ve 6102 çerçevesindeki uyuşmazlıklarda ihtiyati tedbir, esas talebin yanında değil, onunla eşzamanlı planlanır.
Önce Takvim: Karara Karşı Zaman Nasıl İşler?
Genel kurul kararlarının iptali için öngörülen süreler kısadır ve toplantı ile karar tarihine bağlıdır. Toplantıya katılıp muhalefetini tutanağa geçirmek, sonraki aşamada dava ehliyeti bakımından belirleyici olabilir. Bu nedenle toplantı öncesinde hazırlanan muhalefet metni, hangi gündem maddesine, hangi gerekçeyle karşı çıkıldığını açıkça göstermelidir.
Tedbir Talebinde Yaklaşık İspat
- Talep, korunması istenen durumu somut olarak tarif etmelidir: pay defterine kayıt yasağı, temsil yetkisinin sınırlanması, ticaret sicilinde tescilin durdurulması gibi.
- Yaklaşık ispat için ortaklık sözleşmesi, pay defteri örnekleri, toplantı tutanakları ve yazışmalar birlikte sunulmalıdır.
- Gecikmesinde sakınca bulunduğu, varsayımla değil somut olayla anlatılmalıdır.
- Talebin kapsamı şirketin işleyişini büsbütün durduracak genişlikte olursa reddedilme ihtimali artar; ölçülü bir talep daha etkilidir.
Teminat ve Karşı Tarafın İtirazı
Tedbir kararı çoğu zaman teminat karşılığında verilir; teminatın türü ve yatırılma süresi kararda gösterilir ve bu süre kaçırıldığında karar uygulanamaz hâle gelebilir. Karşı taraf, tedbire itiraz ederek kaldırılmasını isteyebilir. İtiraz aşaması, dosyanın esasına ilişkin ilk ciddi tartışmadır; bu nedenle ilk talep dilekçesinde ileri sürülen olguların belgelerle tutarlı olması gerekir.
Çağrı ve Tebligat Aksaklıkları
Şirketler hukukunda gecikmiş bildirim çift yönlü risk yaratır. Genel kurul çağrısının usulüne uygun yapılmaması karar aleyhine bir iptal sebebi olabilirken; kendinize yapılan tebligatın geç ulaşması dava ve itiraz sürelerini eritir. Tebligat adresi olarak sicilde kayıtlı adres esas alındığından, adres değişikliğinin sicile yansıtılmaması tipik bir hata kaynağıdır. Çağrı ilanı, gündem metni, gönderim ve ulaşma tarihleri tek bir tabloda tutulmalıdır.
Paralel Yürütülecek Adımlar
- Tedbir talebiyle birlikte esas talebin (iptal, sorumluluk, fesih vb.) hangi mahkemede açılacağı baştan belirlenir.
- Şirket kayıtlarının incelenmesine ilişkin talepler zamanında yapılmalı; delil belirli bir tarihte dondurulmalıdır.
- TBK kapsamındaki ortaklar arası sözleşmelerden doğan talepler ayrıca değerlendirilir.
- Ticari defterlerin ispat gücü nedeniyle defter ve kayıt düzeni erken aşamada incelenmelidir.
Yukarıdaki çerçeve geneldir; şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve pay yapısı sonucu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla değerlendirmeniz doğru olur.