Anonim ve limited şirketlerde genel kurul, ortaklar arası gerilimin en çok yüzeye çıktığı yerdir. Alınan kararın hukuka, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı olduğunu düşünen ortak için asıl soru, uyuşmazlığın mahkemede mi yoksa tahkim yoluyla mı çözüleceğidir. Bu rehber, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ekseninde bu yol seçimini ele alır.
Genel Kurul Kararının Sakatlık Dereceleri
Her aykırılık aynı sonucu doğurmaz. Bazı kararlar iptal edilebilir niteliktedir ve süresinde açılacak bir davayla ortadan kaldırılabilir; bazıları ise baştan butlan yani kesin hükümsüzlük taşır ve her zaman ileri sürülebilir. Toplantı ve karar yeter sayılarına uyulmaması, çağrı usulündeki eksiklikler ve azlık haklarının ihlali sık karşılaşılan sakatlık nedenleridir.
Tahkim Şartının Kapsamı ve Sınırı
Esas sözleşmeye konulan tahkim kaydı, ortaklar ile şirket arasındaki birçok uyuşmazlığı hakem önüne taşıyabilir. Ancak tahkime elverişlilik her konu için geçerli değildir; kamu düzenini ilgilendiren ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği hususlar bu kapsamın dışında kalabilir. Bu nedenle tahkim şartının genel kurul iptali gibi taleplere uygulanıp uygulanmayacağı en baştan incelenmelidir.
İki Yolun Karşılaştırmalı Değerlendirmesi
- Gizlilik: Tahkim, ticari sırların kamuya açılmasını sınırlar
- Hız ve uzmanlık: Hakemler alanında deneyimli seçilebilir
- Kanun yolu: Tahkim kararına karşı denetim mahkeme kararına göre daha dardır
- Maliyet: Hakem ve kurum ücretleri baştan hesaplanmalıdır
Süre Baskısı Altında Karar Vermek
İptal davası niteliğindeki taleplerde süre, kararın verildiği ya da ortağa ulaştığı andan itibaren kısa işler; bu süre kaçırıldığında talep şeklen reddedilebilir. Tahkim yolu seçildiğinde de hakem başvurusunun aynı süre disiplini içinde yapılması gerekir. Dolayısıyla yol tartışması, süre işlerken sürüncemede bırakılmamalıdır.
Şirketler hukuku uyuşmazlıkları esas sözleşme metnine ve somut olaya göre önemli farklılıklar gösterir. Bu içerik yalnızca genel çerçeve sunar; kararınızı vermeden önce esas sözleşmenizin ve olayın bir uzmanca incelenmesi önerilir.