Ortaklar veya yönetim organları arasındaki çekişmeler, şirketin işleyişini kilitleyebilecek kadar ağırlaşabilir. Şirket içi uyuşmazlık hallerinde nihai davayı beklemek çoğu zaman geri dönüşü güç zararlar doğurur; bu noktada ihtiyati tedbir devreye girer. Bu rehber, TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde tedbir mekanizmasını ele alır.
Tedbirin Amacı ve Sınırı
İhtiyati tedbir, uyuşmazlık çözülene kadar mevcut durumu korumaya ya da telafisi güç zararı önlemeye yöneliktir. Ancak tedbir yoluyla esas davada ulaşılacak sonucun tümüyle önden elde edilmesi kural olarak beklenmez. Talebin bu denge gözetilerek kurulması, kabul şansını artırır.
Sık Başvurulan Tedbir Türleri
Şirket uyuşmazlıklarında talep edilebilecek tedbirler olaya göre değişir:
- Genel kurul kararlarının uygulanmasının durdurulması
- Pay devirlerine veya devir işlemlerine yönelik kısıtlama
- Şirket defter ve kayıtlarının incelenmesi ya da korunması
- Temsil yetkisine ilişkin geçici düzenlemeler
Yaklaşık İspat Ölçüsü
Tedbir talebinde hakkın varlığının kesin değil, yaklaşık olarak ispatı aranır. Bu nedenle ticaret sicili kayıtları, genel kurul tutanakları, pay defteri ve yazışmalar talep dilekçesine dayanak oluşturacak biçimde derlenmelidir. Zayıf gerekçeyle istenen tedbir hem reddedilir hem de karşı tarafa avantaj sağlar.
Teminat ve Karşı Sorumluluk
Tedbir kararı çoğu zaman teminat karşılığında verilir. Haksız çıkan tedbir talebi, karşı tarafın uğradığı zararlardan sorumluluk doğurabilir. Bu nedenle tedbirin şirket işleyişine etkisi ve olası zarar riski baştan değerlendirilmelidir.
Değerlendirme
Her şirketin ortaklık yapısı ve uyuşmazlığın niteliği farklı olduğundan tedbir stratejisi olaya özgü kurulmalıdır. Şirketin işleyişini kilitleyebilecek gelişmelerde vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önerilir.