Hakkında sınır dışı etme kararı verilen yabancı için en belirleyici unsur, kararın içeriğinden önce başvurunun yapılacağı merci ve süredir. YUKK, bu alanda genel idari yargı usulünden ayrılan özel kurallar getirmiştir. Kuralların genel usul zannedilmesi, itiraz hakkının hiç kullanılamamasına yol açabilir.
İki Ayrı Karar, İki Ayrı Merci
Sınır dışı etme kararı ile idari gözetim kararı birbirinden bağımsız işlemlerdir ve aynı kapıya götürülmez. Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesine dava açılır. Buna karşılık idari gözetim altına alma ve gözetimin uzatılması kararlarına karşı başvurulacak merci sulh ceza hakimliğidir. Bu ayrımın karıştırılması, kişi özgürlüğünü doğrudan ilgilendiren gözetim kararına karşı hiçbir başvuru yapılmadan sürenin geçmesine neden olur.
Süre Genel Dava Süresinden Kısadır
Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesine başvuru süresi, idari işlemler için geçerli olan genel dava süresinden belirgin biçimde kısadır ve kararın ilgiliye ya da yasal temsilcisine tebliğ edildiği tarihten itibaren işler. Bu kısa süre içinde dava açılmazsa karar kesinleşir. Tebligatın geri gönderme merkezinde ya da tercüman eşliğinde yapıldığı hallerde, tebliğ tarihinin ve tebliğ edilen belgenin dilinin kayıt altına alınması önem taşır.
Yetkili İdare Mahkemesi Hangisidir?
Dava, kararı veren idari makamın bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır. Kişinin sonradan başka bir ile nakledilmiş olması bu kuralı değiştirmez. Uygulamada sık görülen hata, geri gönderme merkezinin bulunduğu ilin mahkemesine başvurulması ile kararı veren valiliğin bulunduğu ildeki mahkemenin karıştırılmasıdır. Karar metninde işlemi tesis eden makamın açıkça yazılı olması, bu tespiti kolaylaştırır.
Dilekçede Öne Çıkarılabilecek Hususlar
- Türkiye'de kurulmuş aile birliği, evlilik ve bakmakla yükümlü olunan çocukların durumu.
- Sağlık durumu ve tedavi süreklilik gerektiriyorsa buna ilişkin resmi belgeler.
- Uluslararası koruma başvurusu bulunup bulunmadığı ve bu başvurunun hangi aşamada olduğu.
- Kararın dayandığı olgunun maddi bakımdan gerçeği yansıtmadığı iddiası varsa buna ilişkin somut karşı deliller.
- İkamet izni geçmişi, çalışma kayıtları ve Türkiye'deki bağların süresi.
Vatandaşlık İşlemleriyle Karıştırmamak
5901 sayılı kanun kapsamındaki vatandaşlığın kazanılması ya da kaybına ilişkin işlemler, sınır dışı etme kararından ayrı bir hukuki rejime tabidir ve kendi başvuru usulünü izler. Vatandaşlık başvurusunun reddine ilişkin işlemle sınır dışı kararının aynı dilekçede birleştirilmesi, her iki talebin de gereği gibi incelenmemesine yol açabilir. Bağlantılı olsalar bile bu işlemlerin ayrı dilekçelerle dava konusu edilmesi daha güvenlidir.
Karar Sonrası Süreç
Mahkemenin verdiği karar üzerine izlenecek yol ve kararın uygulanabilirliği, dosyanın niteliğine göre değişir. Bu nedenle dava açıldıktan sonra sürecin takipsiz bırakılmaması, ara kararların ve tebligatların düzenli izlenmesi gerekir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunmak amacıyla verilmiştir. Kişinin statüsü, kararın gerekçesi ve tebligat kayıtları sonucu değiştirebileceğinden, kısa süreler nedeniyle vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önemlidir.