Yatırım esasına dayanan vatandaşlık ve buna bağlı ikamet izni başvurularında ret kararları çoğunlukla ayrıntılı gerekçe içermez. Bu durumda itirazın hangi noktaya yöneltileceği, dosyanın kendi belgeleri üzerinden çıkarılır. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ile YUKK farklı kurumlara ve farklı yargı yollarına işaret ettiğinden, yatırım vatandaşlığı dosyalarında merci hatası en sık rastlanan kayıp sebebidir. Bu rehber, ret sonrası ispat stratejisini ele alır.
Ret Kararını Okumanın Yöntemi
İlk adım, kararın hangi aşamaya ilişkin olduğunun tespitidir. Yatırım şartının sağlanmadığı yönündeki bir değerlendirme ile kişisel duruma ilişkin bir engel birbirinden tamamen farklı savunma gerektirir. Karar metninde açık gerekçe yoksa, işlem dosyasına ilişkin bilgi ve belge talebi yazılı olarak iletilmeli; başvurunun hangi tarihte hangi birimde işlem gördüğü kayıt altına alınmalıdır. Gerekçesi öğrenilmeden yazılan itiraz dilekçeleri, çoğu zaman ilgisiz noktaları tartışır.
Yatırım Şartına İlişkin Belge Zinciri
- Taşınmaz alımında tapu kaydı, satış bedelinin banka üzerinden transfer edildiğini gösteren dekontlar ve değerleme raporu
- Tapuda konulan devir kısıtlamasına ilişkin şerh ve şerhin süresi
- Sermaye ya da mevduat esaslı yollarda ilgili kurum yazıları ve tutma taahhütleri
- Ödemelerin kimin hesabından yapıldığını gösteren, üçüncü kişi transferlerinde aradaki ilişkiyi açıklayan belgeler
- Aile bireyleri bakımından kimlik, evlilik ve doğum kayıtlarının usulüne uygun tercüme ve tasdikli örnekleri
Yabancı makamlarca düzenlenen belgelerde onay ve tercüme eksikliği tek başına ret sebebine dönüşebildiğinden, bu kalem baştan tamamlanmalıdır.
İdari Başvuru ile Dava Yolunun Ayrılması
İdari işleme karşı önce ilgili idareye başvurulması, dava süresini yönetmek bakımından tercih edilebilir; ancak bu başvurunun süreye etkisinin İYUK sistematiği içinde doğru hesaplanması gerekir. Dava yolu, işlemin niteliğine göre idare mahkemesidir. İkamet izni ile ilgili işlemler, sınır dışı etme kararları ve vatandaşlık başvurusuna ilişkin kararlar aynı torbada değerlendirilmemelidir; özellikle sınır dışı işlemlerinde kanunda özel ve kısa bir başvuru süresi öngörüldüğü unutulmamalıdır. Genel dava süresine güvenerek hareket etmek, bu tür dosyalarda hak kaybına yol açar.
Yürütmenin Durdurulması Talebinin Yeri
Ret kararı, kişinin ülkede kalış statüsünü de etkiliyorsa dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebi ayrıca ve gerekçelendirilerek yazılmalıdır. Telafisi güç zararın somut biçimde ortaya konması, aile birliği, çocukların eğitimi ve devam eden yatırımın durumu gibi başlıkların belgeyle desteklenmesi beklenir. Talebin dilekçede tek cümleyle geçiştirilmesi, dosyanın bu yönden değerlendirilme şansını azaltır.
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Başvurunun türü, tarihi ve kişisel koşullar izlenecek yolu değiştirebileceğinden, ret kararının tebliğinden hemen sonra hukuki değerlendirme yapılması önem taşır.