NFT mülkiyet değil dijital sertifika; alıcı genelde telif hakkını DEĞİL "metaverse görüntüleme hakkı" alır. Sözleşme detayı kritik.
NFT nedir, hukuken?
- Akıllı sözleşme tabanlı tekil "non-fungible" token.
- Bir dijital varlığa (eser, müzik, video, oyun karakteri) referans verir.
- Mülkiyet değil; "kim sahip" sertifikası.
- Sahipliğe bağlı haklar sözleşmeyle belirlenir.
FSEK ile ilişki
- NFT alıcı: telif hakkı sahibi olur mu? Hayır, sözleşmeyle açıkça devredilmediyse.
- FSEK m.48 — telif hakkı yazılı devir gerekir.
- NFT smart contract devir aracı sayılabilir mi? — Tartışmalı; çoğu pazaryeri "lisans" olarak yapılandırıyor.
- Eser sahibinin manevi hakları (m.14-17) devredilmez.
Marka ve patent
- NFT projesi marka tescili yapmalı (kelime + logo).
- Hermès vs. MetaBirkins davası: NFT marka ihlali olabilir.
- Türk SMK m.7 — marka hakkı dijital alanı kapsıyor.
Tüketici hukuku
- NFT alıcı tüketici sayılabilir mi? — Bireysel alıcı evet.
- Cayma hakkı 14 gün — dijital ürün için kullanılabilir mi tartışmalı.
- "Sahte sanat eseri" iddiası — geri ödeme + tazminat.
Sıkça sorulan sorular
NFT aldım; eseri ticari kullanabilir miyim?
Smart contract / NFT pazaryeri kullanım şartlarına bakılmalı. Yaygın model: kişisel kullanım + dijital görüntüleme; ticari kullanım için ayrı lisans. BAYC (Bored Ape) örneği: ticari kullanım hakkı veriyor.
Sahte NFT (başkasının eserini bastı) aldım; ne yapayım?
OpenSea / Magic Eden'a şikâyet + iade talep. Türkiye için: TBK'da hata ile sözleşme + FSEK'te telif ihlali şikâyeti. Pazaryeri rolü: aracı sorumluluğu (5651 ek 4).
NFT projesi başlatıyorum; KVKK uyumu nasıl?
Cüzdan adresi kişisel veri sayılabilir (ABD ve AB tartışmalı). KYC yapıyorsanız evet. Aydınlatma metni + şart şartlar + gizlilik politikası şart.
NFT vergi nasıl ödenir?
Şu an net düzenleme yok. Pratik: ticari/serbest meslek kazancı kategorisinde. Profesyonel satış (yıllık 100K+) gelir vergisi; arızi satış vergi muafiyeti tartışmalı.
Royalty (telif geliri) bana otomatik ödenir mi?
OpenSea royalty 2022'de "opt-in" oldu — pazaryerleri uyguluyor olmayabilir. Magic Eden, Blur enforce etmedi. Sözleşme yapıp ek hukuki güvence öneriyoruz.
İlgili mevzuat
- 6493 sayılı Kanun — Ödeme ve menkul kıymet; KVHS uyum çerçevesi.
- 5549 SK — MASAK kripto bildirim ve uyum.
- BDDK 2021/30 — Ödemelerde kripto kullanım yasağı.
- SPK Kripto Tebliği — Kripto ihraçları (taslak süreçte).
- KVK + GVK — Kripto kazanç vergilendirme çerçevesi.